منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٤١
اين جمله دامنه گسترده اى دارد و هر نوع قتلى را كه تحت عنوان «قتل بحق» انجام گيرد، در برمى گيرد و روشن ترين مصداق آن «قصاص» نام دارد. «قصاص» در لغت عرب، پى گيرى از چيزى نام گرفته. به اين معنى كه بازماندگان، خون ناحقى كه ريخته شده را تعقيب مى كنند.
آياتى كه متضمن حكم قصاص است، بر دو نوع است:
١. برخى به خصوص مسئله قصاص مربوط است مانند:
(وَ لَكُمْ فِى القِصاصِ حَياةٌ يا أُولى الأَلْبابِ ... ) :«در قصاص براى شما اى خردمندان حيات و زندگى است».[١]
(... كُتِبَ عَلَيْكُُمُ القِصاصُ فِى القَتْلى ...): «در كشته ها براى شما قصاص حكم شده است».[٢]
(... وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُوماً فَقَدْ جَعَلْنا لِوَلِيِّهِ سُلطاناً فَلا يُسرفْ فِى القَتْلِ...): «هركس به ناحق كشته شود براى ولى او قدرت داده شده است كه انتقام بگيرد، امّا در اين مورد نبايد از حد تجاوز كند».[٣]
٢. برخى ديگر،با طرح قانون كلى ـ پاسخ هر نوع تجاوز بايد به همان اندازه باشد ـ مسئله قصاص را در ضمن آن نيز ياد كرده اند. مانند:
(وَ جَزاءُ سَيِّئَة سَيِّئةٌ مِثْلها فَمَنْ عَفا وَأَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَى اللّهِ ...) :«براى كار بد، معادل همان كار است، اگر كسى عفو و صلح كند پاداش آن با خدا
[١] بقره / ١٧٩.
[٢] بقره / ١٧٨.
[٣] اسراء / ٣٣.