منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٤٨
اصل چهاردهم
ميانه روى در رفتار
آيات موضوع
١. (وَلا تَمْشِ فِى الأَرْضِ مَرَحاً...)(لقمان/١٨).
٢. (وَاقْصُدْ فى مَشْيِكَ)(لقمان/١٩) .
ترجمه آيات
١. «با غرور و بى خبرى راه مرو».
٢. «در راه رفتن ميانه رو باش».
خضوع يكى از ستوده ترين فضايل اخلاقى است، ولى اگر از حد خود تجاوز كند، به صورت بدترين صفات به نام «تملق» و «چاپلوسى» در مى آيد چنان كه وقار، يكى از فضايل اخلاقى است كه اگر به رنگ بى اعتنايى و گردنكشى و رخ تابى از مردم و ناچيز شمردن حقوق ديگران درآيد، به صورت يكى ازبدترين و زشت ترين صفات به نام «تكبر» و «خودپسندى» جلوه مى كند، گاهى فروتنى به چاپلوسى، و متانت به «كبر» و خودخواهى مشتبه مى شود. از اين نظر، چاپلوسان اجتماع براى توجيه اعمال خود به فروتنى و تواضع پناه مى برند، چنانچه خود پسندان و متكبران، اعمال زشت وگردنكشى و بى اعتنايى خود را با متانت و وقار توجيه مى نمايند. در صورتى كه هر كدام در رتبه و درجه اى هستند، كه هرگز آميخته به ديگرى نمى شوند.