كودكانى كه مربيان دل سوز در كنار آن ها هستند، پرورش آنان آسان صورت مى پذيرد;زيرا عواطف پدرى، بزرگ ترين انگيزه حمايت پدر از فرزند است و پدر هم هرچه بخواهد از زير بار آن شانه خالى كند، علائق طبيعى او را به حمايت و دل سوزى وامى دارد.

امّا كودك يتيمى كه پشتوانه طبيعى خود را از دست مى دهد، به حمايت بيشترى نياز دارد و جامعه اسلامى در برابر اين عضو كه مى تواند در آينده سازنده باشد، مسئوليت خاصى دارد. از اين جهت در جاى جاى قرآن و به نام هاى مختلفى موضوع يتيم مطرح شده و حقوق و شئون او را بازگو مى كند و «يتيم» با ديگر مشتقات خود، بيست وسه بار در آن آمدهاست.

براى آگاهى از مجموع سفارش هاى قرآن درباره «يتيم» وحقوق لازمى كه قرآن به آن توجه داده; لازم است تمام آيات مربوط به يتيم، يك جا گردآورى شود; سپس درباره آن ها به گونه اى فشرده كه شيوه تفسير موضوعى است بحث و گفت وگو شود.

١. يتيم در شرايع پيشين

نه تنها قرآن يتيم را گرامى مى دارد و در اين زمينه به مسلمانان سفارش كرده آن را جدى بگيرند، كه بر ارج نهادن يتيم ها در دين هاى پيشين را نيز صحه گذاشته و آن را يكى از ويژگى هاى مقدس آيين هاى گذشته مى نامد و گواه آن هم يكى از پيمان هايى كه خداوند در اعصار گذشته از «بنى اسرائيل» گرفته است، كه در آن به نيكى و خوش رفتارى با «يتيم» اشاره شده:

(وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَ بَنِى إِسرائيلَ لا تَعْبُدُونَ إِلاّ اللّهَ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً وَذِى