منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٦٨
كُنْتُمْ إِيّاهُ تَعْبُدون) ودر آيه دوم مى فرمايد: (فَلا تَدْعُوا مَعَ اللّهِ) و مقصود از دعوت در اين آيه عبادت و پرستش است.
بهتر است در اين زمينه با اجماع و احاديث استدلال شود و لذا خود ايشان مى فرمايد:«فقد أجمع المسلمون على حرمة السجود لغير اللّه»: مسلمانان اتفاق نظر دارند كه سجده بر غير خدا حرام است.
استاد بزرگوار حضرت آية اللّه العظمى خمينى٣ ـ٣دام ظلّه٣ـ، درباره سجده بر غير خدا ـ هرچند به عنوان عبادت نباشد ـ مى فرمايد:آرى اگر خدا از تواضع خاصى نهى كرد، بايد اطاعت كرد; گرچه شرك نباشد. چنان كه ما سجده بر غير خدا را به عنوان احترام جايز نمى دانيم واگر كسى براى بزرگى به عنوان احترام سجده كرد، او را گناهكار مى شماريم، گرچه مشرك نمى شناسيم.[١]
تا اين جا توانستيم به گونه اى روشن شما را با حقيقت«عبادت» و «شرك» آشنا سازيم. اكنون لازم است از اين بحث نتيجه بگيريم كه، اگر كسى بندگان خدا را بزرگ بشمارد و گرامى بدارد ـ نه آن ها را «اله» بداند ونه «رب» و نه مبدأ كارهاى خدايى بشناسد ـ بلكه آنان را از اين نظر احترام كند كه آنان :(عِبادٌ مُكْرَمُونَ * لا يَسْبِقُونَهُ بِالقَولِ وَ هُمْ بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ):«بندگان عزيز خدا هستند در سخن به او سبقت نمى گيرند وبه دستور او عمل مى نمايند».[٢]
بى گمان يك چنين رفتارى جز تواضع و فروتنى، چيز ديگرى نخواهد بود.
خداوند گروهى از بندگان خود را با صفاتى معرفى كرده است كه علاقه هر انسانى را براى تعظيم و تكريم و احترام آنان جلب مى كند، آن جا كه
[١] كشف اسرار.
[٢] انبياء/٢٦ ـ ٢٧.