مقصود از تركيب حقيقى اين است كه اجزاى يك مركب در يكديگر اثر گذارد و پديده اى تازه با ماهيتى نو پديد آيد و اجزا بر اثر تركيب و ادغام در يكديگر، شخصيت و آثار خود را از دست دهد و همگى از ذات و اثر، در وجود مركب حل شوند. در تركيب هاى شيميايى; مثلاً از تركيب دو عنصر «كلر» و «سديم» ساخته تازه اى با ماهيت نوى پا به عرصه مى گذارد و هر دو عنصر با ذات و اثر خود، در وجود مركب حل مى گردند. نه كلرى به چشم مى خورد و نه اثر ويژه آن.

٢. تركيب حقيقى صناعى

در تركيب صناعى، كه خود يكى از اقسام تركيب حقيقى است اجزاى يك دستگاه ماشين به هم مرتبط مى باشد و خرابى در نقطه اى مايه خرابى در نقطه ديگرى مى گردد; ولى با اين تفاوت كه در مركب طبيعى، هم اجزا شخصيت خود را از دست مى دهد و بالطبع آثار هر جزئى، استقلال خود را نيز از دست مى دهد و ذات جز، با اثر خود، در كل هضم مى گردد; در حالى كه در تركيب صناعى، شخصيت هر جزئى در يك واحد صناعى در جاى خود محفوظ است، تنها هر جز استقلال خود را از دست مى دهد; بنابر اين، اثرى كه بر واحد صناعى بار مى شود، جمع بندى مجموع آثار جزءجزء آن نيست.

٣. تركيب اعتبارى

مقصود يك نوع وحدت ذهنى است كه روى ملاحظاتى، ذهن يك رشته