منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٠٦
واجب مطرح شده است. واين گوياى اهميت عمل به چنين وعده هايى است تا آن جا كه برخى از پيشوايان معصوم مى فرمايند:«يَجِبُ عَلى المُؤْمِنِ الوفاءُ بالمواعيدِ; بر فرد با ايمان لازم است به پيمان خود عمل كند».[١]
گروهى به خاطر خود شيرينى و اظهار شخصيت، چيزى را گردن دار مى شوند كه به انجام آن قدرت ندارند و چيزى را ضمانت مى كنند كه از وفاى به آن عاجزند.
اين گروه غافل از آن هستند كه پذيرفتن وعده هاى خارج از حد توانايى، سرانجام از شخصيت انسان مى كاهد و او را يك فرد غير اصولى و حقير معرفى مى كند.
اسلام، عمل به پيمان را از حقوق ملى اسلامى تلقى نمى كند كه تنها بايد درباره فرد مسلمان رعايت كرد; بلكه آن را از حقوق بين المللى بشر تلقى مى نمايد و آن را يكى از سه چيزى مى داند كه بايد درباره تمام افراد بشر رعايت گردد.
پيامبر گرامى (صلى الله عليه وآله وسلم) فرمود:«سه چيز است كه تخلف از آن براى كسى روا نيست. نخست عمل به پيمان، خواه طرف وعده مسلمان باشد يا كافر، دومى نيكى به پدر و مادر، خواه مسلمان باشند يا نامسلمان، سوم اداى امانت، خواه صاحب امانت مسلمان باشد يا كافر».[٢]
در نبرد «صفين» كه فرزند ابى سفيان با نيرنگى سپاهيان على را از ميدان به بيرون برد و قرار شد كه طرفين به مدت يك سال از يكديگر فاصله بگيرند و
[١] مستدرك، ج٢، ص ٨٥.
[٢] ثلاث ليس لأحد فيهنّ رخصة: الوفاء، لمسلم كان أو كافر، و برّ الوالدين، مسلمين أو كافرين، أداء الأمانة، لمسلم كان أو كافر. مجموعه ورام، ج١، ص ١٢١.