اين گزارش، وسيله امتحان و آزمايش است، آنان كه ايمان قوى و نيرومندى به غيب و امور پوشيده از حس دارند، اين گزارش را از صميم دل مى پذيرند; ولى گروه ديگر به تكذيب آن مى پردازند، چنانكه مى فرمايد:

(وَما جَعَلْنا أَصحابَ النّارِ إِلاّ مَلائِكةً وَما جَعَلْنا عِدّتَهُمْ إِلاّ فِتْنَةً لِلّذينَ كَفَرُوا ...): «ما نگهبانان دوزخ را فرشته و تعداد آنان را نوزده نفر قرار نداديم، جز براى آزمايش افراد كافر».[١]

قرآن گستره ابزار امتحان را بيش از پيش مى داند و يادآور مى گردد كه ما شماها را، با خوبى ها وبدى ها، با نعمت ها و بلاها و به طور خلاصه با هرچيزى كه نام آن شر و خير است، آزمايش مى كنيم. چنانكه مى فرمايد:(...وَ نَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَالخَيْر فِتْنَةً) :«ما شماها را با شر وخير مى آزماييم». زيرا همان طو[٢]ر كه بلاها و مصيبت ها مايه آزمايش است، همين نعمت هاى الهى مانند جوانى و تندرستى، تمكن وثروت، زيبايى و دل آرايى، بهانه و وسيله آزمايش افراد مى باشد.

بالاتر از آن، اين كه خداوند هر آنچه را كه در روى زمين قرار دارد، مايه آزمايش دانسته ومى فرمايد: (إِنّا جَعَلْنا ما عَلَى الأَرضِ زِينةً لَها لِنَبْلُوهُمْ أَيُّهُمْْ أَحْسَنُ عَمَلاً) : «ما آنچه كه در روى زمين است زيور آن قرار داديم تا بيازماييم كه كدام يك نيكوكارتر است».[٣]

[١] مدثر/٣١.
[٢] انبياء/٣٥.
[٣] كهف/٧.