فروتنى يعنى تسليم در برابر حق، احترام به همنوعان، اعتراف وشناسايى مقام واقعى خود و حقوق ديگران كه همگى از ثبات روحى و آرامش روانى سرچشمه مى گيرد، حاكى از يك شخصيت تام و تمامى است كه در تكميل آن، احتياج به ابراز تفوق و گردنكشى نيست.

چاپلوسى

هرگاه ستايش كسى از حد شايستگى وى تجاوز كرد چاپلوسى و تملق تلقى مى شود. خضوع و تذلل در برابر شخصيتى براى رسيدن به منافع مادى و دنيوى از مصاديق تملق بشمار مى رود.

على (عليه السلام) مى فرمايد:

«الثَّناءُ بِأَكْثَرَمِنَ الاستحقاقِ مَلَقٌ وَالتَّقْصيرُ عَنِ الاسْتِحْقاقِ عَىٌّ أَوْ حَسَدٌ».[١]

«ثناى بيش از استحقاق تملق گويى و چاپلوسى است. ومدح به كمتر از آنچه درخور آن است، نشانه ناتوانى در بيان و يا حسد است».

معمولاً افراد چاپلوس كسانى هستند كه بى شخصيت و بى اراده بار آمده اند، و حاضرند براى خاطر منافع جزئى و مادى، بر منش و شخصيت خود قلم قرمز كشند و استقلال خود را از بين ببرند.

وقار و متانت

هرگاه يك فرد براى رسيدن به مقاصد خود اصول اخلاقى را مراعات كند، و اهداف خود را بدون شتابزدگى و حرص و ولع و دست پاچگى، تعقيب نمايد، اعمال چنين فرد توأم با وقار و متانت خواهد بود.

[١] نهج البلاغه، كلمات قصار، شماره ٣٤٧.