منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٠٨
مى فرمايد:(لَتُبْلَوُنَّ فى أَموالِكُمْ وَأَنفُسِكُم ...) :«با اموال و جان هايتان امتحان مى شويد».[١]
در آيه ديگر خواب پيامبر به عنوان وسيله آزمايش مردم معرفى شده است ومى فرمايد: (...وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤيَا الّتى أَرَيناكَ إِلاّفِتنَةً لِلنّاسِ ...): «خوابى را كه براى تو نشان داديم مايه امتحان براى مردم شد».[٢] حالا خواب پيامبر چه بود؟ وچگونه سبب امتحان براى مردم شد؟ مفسران در تفسير آيه ياد شده، درباره آن بحث و گفتگو كرده اند.
قرآن مجيد براى آزمودن پايه هاى ايمان مردم به جهان غيب، از روييدن درختى در ميان دوزخ به نام درخت «زقوم» نام مى برد ومى گويد كه اين درخت در دوزخ مى رويد، ميوه مى دهد و شكل آن، مانند سرهاى شياطين است. و گروه كافران از آن مى خورند. آنان كه پايه ايمانشان به امور پوشيده از حس، قوى و نيرومند است، آن را مى پذيرند. و هرگز در شگفت نمى مانند كه چگونه در دل دوزخ و شعله هاى آتش، درختى مى رويد; ولى گروه هاى ديگر، به تكذيب آن برمى خيزند:(أَذلِكَ خَيرٌ نُزلاً أَمْ شَجَرَةُ الزَّقُّومِ* إِنّا جَعَلْناها فِتْنَةً لِلظّالِمينَ* إِنَّها شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِى أَصْلِ الجَحِيمِ* طَلْعُها كَأَنَّهُ رُؤسُ الشَّياطينِ): «آيا بهشت منزلگاه خوبى است، يا آن جا كه درخت زقوم وجود دارد؟ ما اين درخت را بهانه امتحان براى ظالمان (مشركان) قرار داديم. آن، درختى است كه در درون دوزخ مى رويد و ميوه آن در زشتى به سان سرهاى شياطين است».[٣]
[١] آل عمران/١٨٦.
[٢] اسراء/٦٠.
[٣] صافات/٦٢ـ٦٥.