«غَضُّوا أبصارَهم عَمّا حرَّّم اللّه علَيهم وَ وَقَفُوا أسماعَهم على العِلْمِ النافِعِ لهم»; ديدگان خود را از آنچه خداوند حرام كرده است بسته اند وگوش هاى خود را بر دانش هاى سودمند، وقف نموده اند».[١]

عين اين حقيقت در جمله «استغفر اللّه ربّي و أتوب إليه» تبلور مى يابد; زيرا استغفار همان ندامت قلبى است و تصميم بر اين كه بنده بار ديگر به گناه باز نگردد ،و جمله ياد شده، كه بازگفت آن تصميم قلبى است، آن را بر زبان مى راند.

در پايان يادآور مى شويم كه حس يكى از ابزار شناخت است، نه تنها وسيله و نه وسيله كافى; بلكه بايد در كنار اين حس ابزارهاى ديگرى هم باشد تا بتواند ما را درست در راستاى حقايق و واقعيات بگذارد. و همين طور در مورد هر احساسى، تا عقلى دخالت نكند ، نمى توان از آن نتيجه مثبت گرفت. توضيح اين مطلب را در كتاب «شناخت» مى توانيد بخوانيد.

سپاس و فزونى نعمت

قرآن ميان سپاس گزارى و افزايش نعمت، رابطه ناگسستنى قائل است و يادآور مى شود كه سپاس نعمت، مايه فزونى آن است:

(وَ إِذْتَأَذَنَّ رَبُّكُمْ لَئِنْ شَكَرْتُمْ لأَزِيدَنَّكُمْ وَ لَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابى لَشَديدٌ): «هنگامى كه خداوند اعلام نمود كه اگر سپاس گزار باشيد، بر

[١] نهج البلاغه، خطبه ١٨٤.