اشاره نموده است. بنابر اين، احاطه كامل بر نظر قرآن در هر موضوعى، در صورتى به نحو كامل امكان پذير است كه مجموع آيات يك موضوع در كنار هم قرار گيرند تا با جمع بندى همه، نظر قاطع و جامع الاطراف قرآن درباره آن به دست آيد.

در گرد آورى مجموع آيات يك موضوع، گذشته از اين كه بر نظر جامع الاطراف قرآن درباره آن موضوع، آگاه مى گرديم، سود ديگرى نيز نصيب ما مى گردد و آن اين است كه چه بسا آيه اى به عللى در نظر ما مبهم جلوه مى كند، و ما به خاطر دورى از زمان وحى و نا آگاهى از قرينه هاى حالى، و شرايطى كه بر جامعه اسلامى آن روز حكومت مى كرد، از هدف نهايى آيه به دور مى باشيم، ولى گردآورى آيات و رويارو قرار دادن برخى از آن ها، بسيارى از ابهام ها را برطرف مى كند و چهره واقعى مقصود از لا به لاى يك رشته احتمالات، بيرون كشيده مى شود. پيامبر گرامى (صلى الله عليه وآله وسلم) در يكى از سخنان خود به اين حقيقت چنين اشاره مى كند و مى فرمايد:

«انّ القرآن يفسّر بعضه بعضاً[١]; آيات قرآن برخى، برخى ديگر را تفسير مى كند».

امير مؤمنان نيز به اين مطلب در يكى از سخنان خود تصريح مى نمايد و مى فرمايد:

«كتاب اللّه تُبصرون و تَنطِقون و تسمعون به وينطِقُ بعضُه ببعض ويشهَدُ بعْضُه على بعض[٢]; كتاب خدا را مى بينيد و آن را مى خوانيد و مى شنويد.

[١] در كتاب هاى تفسير، اين حديث از پيامبر اسلام(صلى الله عليه وآله وسلم) نقل شده است.
[٢] نهج البلاغه، خطبه ١٢٩.