(وَ ما كانَ رَبُّكَ لِيُهلِكَ القُرى بِظُلم وَأَهْلُها مُصْلِحُونَ) : «هرگز پروردگار تو، نابود كننده ملت ها از طريق ظلم نيست; در حالى كه آن ملت ها در راه صلاح و پاكى گام برمى دارند»[١]; يعنى : نابود كننده اين ملت ها ـ در حالى كه پاك و درستكارند ـ ظلم و ستم است، و ساحت اقدس خدا از ستم پيراسته است.

(الّذينَ آمَنُوا وَ لَمْ يَلْبِسُوا ايمانَهُمْ بِظُلْم أُولئِكَ لَهُمُ الأَمْنُ ...): «آنان كه ايمان دارند و ايمان خود را با ظلم و تعدى از طريق حق، نيالودند براى آنان است، امنيت (فردى و اجتماعى وجهانى)».[٢]

٤. تأثير وضع مادى جوامع در رفتار انسان ها

تأثير درخواست هاى مادى جوامع در طرز تفكر و شيوه زندگى را قرآن مى پذيرد و اين دو را از يكديگر بيگانه نمى داند; البته اين مطلب نه به آن معنى است كه وضع مادى را زير بنا و آن ديگرى را رو بنا بشمارد; بلكه فقط پيوند وارتباط اينها به يكديگر را تصديق مى نمايد و مى فرمايد:

(... إِنَّ الإِنْسانَ لَيَطْغى * أَنْ رَآهُ اسْتَغْنى): «انسان طغيان مى كند; آنگاه كه خود را بى نياز احساس مى كند».[٣]

به حكم اين آيه، احساس بى نيازى مايه طغيان فكرى و عملى مى گردد.

[١] هود/١١٧.
[٢] انعام/٨٢.
[٣] علق/٦ـ٧.