اين آيات، هنگامى نازل شده اند كه نه فلسفه تاريخى تدوين شده بود و نه علمى به نام جامعه شناسى به وجود آمده بود. و بشر به جاى توجه به تاريخ ملل، به تاريخ شخصيت ها و فرمانروايان فكر مى كرد و چيزى مى نوشت و مجلس آرايى مى نمود.

ولى قرآن در اين اعصار، تاريخ اقوام و ملل را مطرح كرد و به روى بشر كنجكاو، باب نوى در راه تحقيق امت ها گشود.

البته قرآن، نه كتاب فلسفه تاريخ است و نه كتاب جامعه شناسى; ولى در مسائل مربوط به ملل و اقوام، برداشت هايى دارد كه از نظريه او در بسيارى از مسائل مربوط به جامعه و تاريخ بهره مند مى شويم.

نظريّات قرآن در مورد مسائل مربوط به جامعه، پيشينه و بررسى چگونگى آن، كه در اين كتاب آمده است، به نگارش كتاب مستقلى نيازمند است كه بايد آن را براى كارآگاهان در اين رشته واگذاشت. و اينان نيز بايد براى پرهيز از «تفسير به رأى» قرآن را سرمشق خود قرار دهند، نه اين كه افكار و اندوخته هاى خود را بر قرآن تحميل نمايند.