(يا أَيُّهَا الّذينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللّهَ ذِكْراً كَثيراً * وَ سَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَ أَصِيلاً) :«اى افراد با ايمان خدا را بيشتر ياد كنيد و او را صبح و شب تسبيح نماييد».

اينك ما [١]گفتگوى پيرامون، «خدافراموشى» كه ملازم با «خويشتن فراموشى» و به تعبير امروز «از خود بيگانگى انسان» است را، جمع كرده و گفتار در زمينه ياد خدا را كه در قرآن به صورت گسترده وارد شده است به جاى ديگر موكول مى كنيم.

يادآورى دونكته

١. امروز در مكتب هاى فلسفى غرب گفتار مهمى وجود دارد كه عبارت است از:

«از خود بيگانگى»، «خويشتن گرايى» ويا «بازگشت به خويشتن» ولى بايد توجه نمود كه هر دو معنى به روشنى در قرآن مجيد وارد شده است.

قرآن به موضوع «از خود بيگانگى» در آيه مورد بحث اشاره مى كند ومى فرمايد: (فَأَنْساهُمْ أَنْفسهم) چنانچه به موضوع بازگشت به خويشتن در تشريح دادگاه ابراهيم اشاره شده : (فَرَجَعُوا إِلى أَنْفُسِهِمْ فَقالُوا إِنَّكُمْ أَنْتُمْ الظّالِمُونَ) : «داوران دادگاه كه بت پرست بودند، پس از تذكر ابراهيم به خويشتن بازگشتند و گفتند: شما مردم ستمگرى هستيد».[٢]

گروهى كه در برابر بت هاى چوبى و فلزى پيشانى به خاك مى سايند و آنها را در سرنوشت و سعادت خويش مؤثر مى دانند، انسانيت خود را فراموش

[١] احزاب/٤١ـ٤٢.
[٢] انبياء/٦٤.