البته در صورتى كه قيمت آن مال بيشتر از يك سوم نباشد كه ولى اگر بيشتر باشد احتياج به اجازه پسر بزرگ دارد نه اجازه همه ورثه، زيرا حبوه حق او است، و پسر بزرگ در قبال حبوه‌اى كه پدرش براى ديگرى وصيت كرد حق دريافت چيزى را از سايرين ندارد، و اگر به طور مطلق وصيت كرد (يعنى گفت فلان مبلغ به فلانى بدهيد) و يا از حبوه و غير حبوه وصيت كرد (يعنى مثلًا گفت از لباس و ساير اموالم و از اثاث خانه‌ام معادل فلان مبلغ به فلانى بدهيد) اگر آن مبلغ بيشتر از يك سوم نباشد وصيت نافذ است، و در صورت اول كه مطلق وصيت كرده بود مبلغ وصيت از همه تركه برداشته مى‌شود و از حبوه نيز به نسبت خودش، و در صورت دوم كه از حبوه و غير حبوه وصيت كرده به هر مقدارى كه پدر از هر يك معين كرد همان مقدار از حبوه و همان مقدار كه او گفته از غير حبوه بر مى‌دارند، و اما اگر وصيت بيشتر از ميزان يك سوم باشد به آن مقدار كه به حبوه تعلق دارد به اجازه پسر بزرگ نياز هست و آن مقدار كه به تركه مى‌خورد به اجازه همه ورثه نياز دارد، حال اگر وصيت به مقدار معلومى و يا به كسرى از كل مال كرده باشد يعنى گفته باشد فلان مبلغ و يا يك دوم مال مرا به فلانى بدهيد باز همين حكم جارى است.

ششم- با وجود پدر ميت، جد و جده پدرى و مادرى او از او ارث نمى‌برند، اما مستحب آن است كه پدر و مادر ميت اگر بيشتر از يك ششم از اصل تركه ميت را ارث بردند يك ششم اصل تركه را به پدر و مادر خود بدهند كه جد و جده پدرى و مادرى ميت هستند، پس اگر كسى در حالى كه پدر و مادرش و جد و جده پدرى و مادريش زنده‌اند از دنيا برود مادر ميت كه دو ششم يعنى يك سوم اموال فرزندش را به ارث مى‌برد مستحب است نصف آن يعنى يك ششم يعنى يك سوم اموال فرزندش را ارث مى‌برد مستحب است نصف آن يعنى يك ششم را بين پدر و مادر خودش به طور مساوى تقسيم كند، پدر ميت هم كه دو يك سوم اصل تركه و يا چهار ششم آن را ارث مى‌برد مستحب است يك چهارم بالاترين سهم (سهم اعلاى) خود را كه باز يك ششم اصل تركه است بين پدر و مادر خود به طور مساوى تقسيم نمايد، و اگر از ابوين مادر يكى و يا از ابوين پدر يكى زنده است همه اين يك ششم را به آن يك نفر بدهند. تا اينجا مرتبه اول از مراتب انساب را بيان كرديم اينكه به مرتبه دوم رسيديم.

مرتبه دو از طبقات ارث برادران و خواهران ميت و اولاد آنها هستند كه اصطلاحاً آنان را كلاله مى‌نامند و نيز اجداد ميت است به طور مطلق چه پدرى و چه مادرى، و تا زمانى كه از مرتبه قبلى كسى موجود باشد هيچ يك از مرتبه بعدى ارث نمى‌برد.

مسأله ١- اگر وارث ميت فقط يك برادر پدرى و مادرى او باشد همه تركه او به قرابت به وى مى‌رسد، و اگر برادر يا برادرانى ديگر با او باشند همه اموال ميت به طور مساوى بين‌