مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٢٨٣ - كتاب وصيت
وصيتها تقدّم و تأخّر وجود نداشت. امّا اگر آنها به ترتيب باشد، يعنى اينكه گفته باشد ابتدا فلان كار سپس ديگرى و آنگاه ديگرى را انجام دهيد و اگر هزينه همه آنها بيشتر از ثلث اموال باشد و ورثه نيز مازاد بر ثلث اموال را امضاء نكرد، بايد ابتدا اوّلين وصيت را انجام داد و اگر چيزى از اموال باقى ماند ديگرى را و به همين ترتيب.
مسأله ٣٥- اگر موصى چند وصيت كرده باشد كه همه از انواع مختلف باشد. مانند اينكه يكى مالى باشد كه فلان مبلغ خمس را بدهيد و ديگرى نيز بدنى باشد مانند اينكه بر اين فلان مقدار نماز و يا روزه ادا نمايند و يا وصيت ديگرش به صورت تبرّعى باشد كه فلان مبلغ را خرج اطعام فقرا و .... كنند. اگر معلوم نكرده باشد كه هزينه هر كدام را از كجا بردارند. ابتدا واجبات مالى او از اصل مال برداشت مىشود و در صورتى كه چيزى باقى ماند، مال به سه قسمت تقسيم مىكنند و ثلث آن را هزينه انجام وصيتهاى ديگرى نمايند و مابقى را ورثه به ارث مىبرد. در صورتى كه ثلث نسبت به آن وصايا كافى بود كه هيچ و اگر نبود و ورثه هم كمبود آن را نداد بايد ابتدا واجبات بدنى او اداء گردد سپس وارد وصيت تبرعى گردند؛ امّا اگر گفته باشد كه هزينه همه آنها را از ثلث بردارند بايد ابتدا واجبات مالى و بدنى او اداء گردد سپس وصيت تبرعى عمل شود. اگر هيچ كدام از واجبات بر هم تقدّم نداشته باشد ولى به ظاهر اين گونه باشد كه به ترتيب وصيت كرده باشد به همان ترتيب عمل مىگردد تا ثلث مال تمام شود اگر بر چيزى از واجبات مالى هنوز باقى مانده باشد، آن را از اصل مال بر مىدارند و اگر چيزى از واجبات بدنى باقى ماند وصيت نسبت به آن مقدار باطل مىشود و اگر هم براى هزينه كردن بين آنها ترتيب مقرر نكرده باشد بين همه آنها ثلث مال تقسيم مىشود و مانند قبل كمبود واجب مالى از اصل مال برداشت مىشود و ديگر وصيتها در مابقى باطل مىشود.
مسأله ٣٦- اگر موصى به صورت متضاد وصيت نمايد به اين صورت كه وصيت قبلى او با وصيت فعلىاش متضاد باشد؛ مانند اينكه وصيت كند فلان مال را به زيد بدهد ولى بعداً همان مال را براى عمرو وصيت نمايد، در اين صورت وصيت دوم، عدول از وصيت اوّل شمرده مىشود و فقط بايد به وصيت دوم عمل كرد، امّا اگر بر عكس فرض قبلى باشد مانند اينكه وصيت كرده باشد كه تمام خانهام را به زيد بدهيد و در دومى وصيت كرده باشد كه نصف خانه را عمرو بدهد. ظاهراً به نسبت نصف از وصيت اوّل عدول نموده است پس نصف خانه به زيد مىرسد.
مسأله ٣٧- در صورتى كه موصى به كسر مشاع از تركه باشد مانند ثلث و يا ربع، موصى له بعد از قبول و مرگ موصى، مالك موصى به مىشود. پس از همه اموال متوفى موصى له به همان ميزان مالك است. و از همان لحظه مرگ موصى، به همين نسبت با ورثه