مسأله ٥- اگر دو نفر در يك خانه‌ى دو طبقه شريك باشند و قسمت افراز به طورى كه براى هر يك از دو شريك اين امكان داشته باشد كه از به مقدار سهمش از دو طبقه ببرد ممكن باشد و يا به نحو تعديل هم به اين نحو كه اگر از طبقه‌ى بالا به يكى كمتر از سهمش رسيد از طبقه‌ى پايين ببرد و يا اينكه طبقه‌ى بالا به يكى و طبقه‌ى پايين به يكى برسد، بعد يكى از آن دو بخواهد كه تقسيم برابر قسمت اول صورت گيرد و اين كار براى او ضررى هم نداشته باشد ديگرى به قبول مجبور مى‌شود ولى اگر از او بخواهند به يكى از دو روش ديگر تقسيم نمايند شريك مجبور نمى‌گردد البته اين زمانى است كه تقسيم به نحو اول براى او ضرر نداشته باشد در غير اين صورت به دو طريق ديگر تقسيم شود كه روش دوم بر سومى مقدم است و مخالف و ممتنع از آن اجبار مى‌گردد برخلاف روش سوم كه ممتنع از آن مجبور نمى‌گردد مگر آنكه تنها همين طريق موجود باشد و مستلزم ضرر و رد نباشد كه در اين صورت اجبار مى‌شود، و در غير اين صورت اجبار نمى‌شود و اين مطالب در امثال مقام نيز جريان دارد.

مسأله ٦- اگر منزلى كه داراى چند اتاق است و يا كاروانسرايى كه چند حجره دارد، متعلق به يك گروه است و برخى از آنها درخواست تقسيم مال را نمايند مابقى نيز به تقسيم مجبور مى‌شوند مگر اينكه اين كار ضررى براى آنها داشته باشد به اين خاطر كه شركا زياد و مال كم است.

مسأله ٧- اگر باغى داراى درختان مشترك بين دو نفر باشد درختان آن تنها به روش تعديل تقسيم مى‌شوند و اين كار اجبارى است، بر خلاف اينكه يكى از آن دو يكى از آن دو بخواهد زمين جدا و درختان جدا تقسيم شوند كه بايد به صورت تراضى تقسيم گردد و ممتنع از آن اجبار نمى‌شود.

مسأله ٨- اگر يك زمين زراعتى بين دو نفر مشترك باشد جايز است كه زراعت و زمين را هر كدام على حدّه تقسيم نمايند. چه زراعت قصيل باشد و چه خوشه كرده باشد و اين تقسيم اجبار است، امّا تقسيم زمين و زراعت هر دو با هم قسمت اجبار نيست و ممتنع از آن اجبار نمى‌شود بلكه بايد به صورت تراضى صورت گيرد مگر اينكه تقسيم خالى از ضرر همين نوع تقسيم باشد كه در اين صورت ممتنع از تقسيم به آن اجبار مى‌شود، البته اين در صورتى است كه زرع به صورت قصيل و يا سنبل باشد، و اگر فقط بذر آن پاشيده شده باشد و يا اينكه مختصرى سبز شده باشد ولى هنوز تمام آن سبز نشده است تقسيم زمين به تنهايى و باقى ماندن زرع بر اشتراك و اشاعه اشكالى ندارد و احتياط آن است كه زراعت را به مصالحه افراز نمايند امّا تقسيم كردن زمين آن طورى كه زرع از توابع زمين‌