ششم (١٦)، براى سه دسته است: اول پدر ميت اگر ميت فرزند داشته باشد كه در هر حال يك ششم اموال فرزندش را مى‌برد. دوم مادر ميت در يك صورت و آن جايى است كه فرزند متوفاى او فرزند و برادر داشته باشد به همان گونه‌اى كه بيان شد. سوم برادر يا خواهر مادرى است به شرطى كه از ناحيه آن مادر چند نفر نباشند.

بنابراين از آنچه گذشت معلوم شد فريضه‌هاى ششگانه ارث عبارتند از: ١. نصف، ٢. نصف نصف، ٣. نصف نصف نصف، ٤. دو يك سوم، ٥. نصف آن، ٦. نصف نصف آن.

مسأله ١- از آنچه بيان گرديد روشن شد كه اهل طبقه سوم از اين نسبت‌ها فرضى را به ارث نمى‌برند چون ديديم هيچ يك از آن شش كسر شامل حال عمو و عمه‌ها، دايى و خاله‌ها نشد، پس ارث اين طبقه تنها از راه قرابت است، و نيز روشن شد كه ارث بردن زن از شوهر و شوهر از زن هميشه به فرض است به جز در يك صورت، و آن موردى است كه ميت زن باشد و به غير از همسرش و امام عليه السلام وارثى ديگر نداشته باشد، كه در اينجا فرض او را به عنوان فريضه به او مى‌دهند و بقيه را هم به عنوان رد به او مى‌دهند و بقيه را به امام عليه السلام مى‌دهند. اين بود وضع طبقه سوم، و اما طبقه اول و دوم، برخى از آنها به طور مطلق فرض ندارند مانند پسر و برادر ابوينى و يا پدرى، و برخى از آنها به طور مطلق فرض دارند مانند مادر، و برخى ديگر در يك حال فرض دارند و در حالى ديگر ندارند مانند پدر و اگر ميت فرزند داشته باشد پدرش فرض دارد و آن يك ششم است و اگر نداشته باشد همه مال را به قرابت مى‌برد، و همچنين است يك خواهر و دو خواهر پدرى و ابوينى كه اگر ميت برادر هم داشته باشد آنها فرض ندارند و اگر نداشته باشد آنها فرض دارند و آن نصف تركه است.

مسأله ٢- از آنچه گفته شد روشن گرديد كه صاحبان فرض دو دسته‌اند: اول آنهايى هستند كه به غير از يك فرض ندارند و فرضشان به خاطر تبدل احوال نه كم مى‌شود و نه زياد مانند پدر، كه در صورت فرزند داشتن ميت فرض دارد كه يك ششم است، در همه احوال همان است و تغيير نمى‌كند، و نيز مانند يك دختر و دو دختر و بيشتر كه با نبودن پسرى براى ميت و همچنين يك خواهر و دو خواهر پدرى و يا ابوينى كه اگر ميت برادر نداشته باشد فرض دارند و آن در يك دختر و يك خواهر نصف و در دو دختر و دو خواهر دو يك سوم است، اين چند طايفه گر چه در يك حال فرض دارند و در حال ديگر ندارند اما هيچ‌گاه اين فرضشان دستخوش تغيير نمى‌شود. گاهى هم مى‌شود وارثى كه در