مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٤٩٥ - مقدمه سوم در سهام است
همه حال فرض دارد فرضش به خاطر تبديل احوال تغيير پيدا نمىكند مانند برادر مادرى و خواهر مادرى كه اگر يك نفر باشد يك ششم و اگر چند نفر باشد يك سوم مىبرند و هرگز كم و زياد نمىشود.
دوم آنهايى هستند كه فرضشان به خاطر تبديل احوال كم و زياد مىشود مانند مادر كه در يك صورت يك سوم اموال را و در صورت ديگر يك ششم آن را مىبرد، و همچنين زن و شوهر كه اگر ميت زن باشد و فرزند نداشته باشد شوهرش نصف مال را مىبرد و اگر داشته باشد يك چهارم را، و اگر ميت مرد باشد زوجه او در صورت نبودن فرزندى براى ميت يك چهارم مىبرد و با بودن فرزند يك ششم.
مسأله ٣- غير كسانى كه بر شمرديم و همه داراى فرض بودند وارثهاى ديگرى هستند كه فرض ندارند ولى به قرابت ارث مىبرند.
مسأله ٤- اگر يكى از جد و جده مادرى و يا هر دو با بستگان پدرى ميت، مثلًا با برادر و خواهر پدرى يا ابوينى ميت، وارث او بودند، و يا مثلًا با جد و جده پدرى ميت وارث او بودند، يك سوم مجموع تركه را مىبرند و اگر نقصى وارد آيد بر كسانى وارد مىشود كه داراى فرض هستند، پس اگر ورثه ميت عبارت باشند از شوهر او و جد يا جده مادرى و يك خواهر ابوينى نصف تركه را به شوهرش مىدهند و يك يك سوم آن را به جد مادرىاش كه اگر جده هم دارد بين آن دو تقسيم مىشود و بقيه را كه يك ششم است به يك خواهر پدرى مىدهند با اينكه فرض او نصف تركه بود، و در عين حال جدهاى چهارگانه فرض ندارند و ارث بردن آنها به قرابت است.
مسأله ٥- فروض ششگانه با در نظر گرفتن اجتماع هر يك با بقيه سى و شش صورت مىشود كه حاصل ضرب شش در شش است منتهى پس از حذف صورتهاى تكرارى كه پانزده صورت است، بقيه بيست و يك صورت امكان تصور دارد.
مسأله ٦- بيست و يك صورتى كه گفتيم امكان تصور دارد دو قسم مىشوند، برخى از آنها اجتماعشان صحيح است و برخى از آنها ولو به خاطر بطلان عول ممكن نيست اجتماع كنند كه هشت صورت دارد:
١- اجتماع نصف با دو يك سوم.
٢- اجتماع يك چهارم با يك چهارم.
٣- اجتماع يك چهارم با يك هشتم.
٤- اجتماع يك هشتم با يك هشتم.
٥- اجتماع يك هشتم با يك سوم.
٦- اجتماع دو يك سوم با دو يك سوم.