مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٢٥ - شرايط وجوب امر به معروف و نهى از منكر
«خداوند، منطقشان را بر هر منطق ديگر غالب سازند» موجب هتك اسلام و ضعف عقايد مسلمين گردد، بر همه واجب است نهى از منكر كنند بر هر وسيله ممكن، خواه اين نهى از منكر مؤثّر در ريشهكن شدن فساد باشد يا نه. و همچنين، اگر سكوت آنها از منكرات موجب اين هتك حرمت گردد. پس، ضرر و زيان محاسبه نمىگردد بلكه درجه اهميت آن لحاظ مىشود.
مسأله ٨- اگر در سكوت علماء دين و رؤساى مذهب (أعلى اللَّه كلمتهم) بيم آن رود كه معروفى منكر و منكرى معروف شود، بر همه واجب است بر آنان علم خود را اظهار نمايند و سكوت جايز نيست حتى اگر بدانند كه اين نهى از منكر هيچ تأثيرى در اعمال آنها ندارد. ضرر و زيان و عسر و حرج در آنچه كه براى شارع مقدّس اهميت فراوان دارد مهم و تأثيرگذار نيست. (در مسألهاى كه براى شارع اهميت دارد ضرر و زيان مورد لحاظ واقع نمىشود).
مسأله ٩- اگر سكوت علماى دين و رؤساى مذهب (أعلى اللَّه كلمتهم) باعث افزايش قدرت و تأييد ظالم گردد (العياذُ باللَّه) سكوت، عليه آنان حرام است و بر همه واجب است بر ضد آنها اظهار عقيده و علم نمايند، حتى اگر در رفع ظلمشان مؤثّر نباشد.
مسأله ١٠- اگر سكوت علماى دين و رؤساى مذهب (أعلى اللَّه كلمتهم) موجب جرأت گرفتن ظالم و ارتكاب ساير محرّمات و موجب پديد آوردن بدعتها گردد، سكوت عليه آنان حرام است و نهى از منكر بر همه واجب است حتى اگر مؤثّر بر رفع حرام كسى كه مرتكب مىشود، نباشد.
مسأله ١١- اگر سكوت علماى دين و رؤساء مذهب (أعلى اللَّه كلمتهم) موجب ظنّ و گمان به هتك حرمتشان گردد و مردم نسبتهايى به آنان بدهند كه صحيح و جايز نيست به آن نسبتها نعوذ باللَّه؛ مانند اينكه مردم به آنها اعوان ظلمه لقب دهند واجب است بر آنها ظلمه را نهى از منكر كنند ننگ را از خود دور كنند هر چند كه اين نهى از منكر ظلم را از آنها دور نكند.
مسأله ١٢- اگر وارد شدن برخى از علما مثلًا در بعضى از مشاغل و شئون دولتى ظالم موجبى براى برپا داشتن واجبات و از بين بردن منكرات و محذورى مانند هتك حرمت علم و علما و تضعيف عقايد مردم ضعيف العقيده هم در كار نباشد واجب كفايى است مگر اينكه اين كار از برخى علما برنيايد و برخى ديگر قدرت انجام آن را داشته باشند كه تنها بر آن بعض واجب است.
مسأله ١٣- بر طلّاب علوم دينى جايز نيستند در مؤسساتى كه دولت ظالم به نام مؤسسه يا مدارس دينى تأسيس مىكند، تحصيل نمايد؛ مانند مدارسى كه دولتِ ظالم آنها را