مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٤٣٦ - نفقه اقارب
كه قادر به نفقه است و بر پدرش واجب نيست كه خرجى او را بدهد و يا تا زمانى كه ازدواج نكرده است حكم فقير واجب النفقه را دارد؟ دو وجه وجود دارد كه وجه دوم وجيهتر است به اين معنا كه دادن نفقه به آن واجب است.
مسأله ٤- در وجوب نفقه اقارب شرط اين است كه، نفقه دهنده، خود بر دادن نفقه خود و همسرش توانايى كافى را داشته باشد. پس اگر ميزان توانايى او آن قدر است كه فقط خود را تأمين نمايد، خرج همسر نيز بر او واجب نيست تا چه برسد به نفقه اقارب و اگر ميزان توانايى او بيش از اين مقدار است تا حدى كه خرج خود و همسرش را مىدهد، نقطه اقارب واجب نيست. حال، اگر از ميزان هزينههاى خود و همسرش بيشتر باشد دادن نفقه به اقارب بر او نيز واجب است.
مسأله ٥- منظور از نفقه شخصى كه گفتيم بر زوجه مقدم است، فقط خوراك و پوشاك يك روز و شب است و همچنين چيزهايى است كه از جمله ضروريات زندگى يك شبانه روز آدمى است از قبيل ظروف، آب و فروش و ... پس اگر در آمد او از اين مخارج بيشتر باشد بايست زيادت آن را هزينه همسر و اقارب نمايد.
مسأله ٦- در صورتى كه شخص همسر نداشته باشد، اگر از نفقه خود، چيزى را اضافه آورد، و طورى باشد كه به ازدواج نيز نياز داشته باشد و ترك آن برايش دشوار است و احتمال مىدهد كه ترك آن دين او را تباه سازد، مىتواند آن زيادى را صرف ازدواج كردن خود كند، حتى اگر براى اقارب چيزى باقى نماند. حال اگر ترك ازدواج براى او خرج و مشكلى به وجود نياورد، احتياط آن است كه زيادى آن در آمد را به مصرف اقارب و خويشان خود نمايد حتى وجوب اين انفاق خالى از قوت نيست.
مسأله ٧- اگر شخص چيزى را كه با آن غذا و لباس خود را تأمين نمايد، نداشته باشد، واجب است كه دست به هر وسيله مشروعى بزند تا كسب روزى نمايد حتى گدايى تا چه رسد به اين كه كار و كسبى را دست بگيرد كه لايق اوست. وى اگر مخارج خود را مىتواند تأمين نمايد امّا چيزى كه با آن مخارج زوجه و پدر و مادر را تأمين نمايد، را نداشته باشد، اشكالى ندارد، كه دست به كسب روزى و تحصيل معاش بزند امّا سزاوار نيست كه براى اين كار دست به گدايى بزند. بله بعيد نيست كه در صورت امكان اگر بتواند محلى براى پرداخت پيدا كند، قرض نمايد و سختى هم براى او نداشته باشد، هم چنين است نسيه كردن البته به همان دو شرط كه گفته شد.
مسأله ٨- براى نفقه پدر و مادر و نزديكان و اقارب هيچ حد و اندازهاى معيّن نشده است. بلكه آن چه واجب است اين است كه به قدر كافى از غذا، لباس، مسكن و .... در اختيار آنها بگذارد، و در تمام اينها نيز رعايت حالشان، زمان امكان زندگى آنها و ... در