مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٧٣٨ - اول در جنين است

گفتار در لواحق‌

و آن چند امر است.

اول در جنين است‌

جنين اگر روح در او دميده شده باشد و در اثر جنايت سقط شود، ديه‌اش ديه كامل است يعنى هزار دينار، البته به شرطى كه به خاطر مسلمان بودن پدر و مادرش محكوم به اسلام باشد و نيز فرزند برده نباشد و پسر بوده باشد چون اگر دختر باشد ديه‌اش نصف هزار دينار است. و در صورتى كه گوشت بر بدنش روييده و خلقتش تكميل شده باشد ولى هنوز روح در او دميده نشده باشد، ديه اش صد دينار است چه پسر باشد و چه دختر، و اگر از اين هم ناقص‌تر و به صورت مضغه باشد ديه‌اش شصت دينار است، و اگر علقه باشد چهل دينار. و اگر نطفه او مستقر در رحم باشد ديه اش بيست دينار است كه در همه اين مراحل تفاوتى بين پسر و دختر نيست.

مسأله ١- اگر چنين سقط شده ذمى‌باشد يعنى پدر و مادرش يهود يا نصرانى در ذمه اسلام باشند آيا ديه او يك دهم ديه پدر اوست و يا يك دهم ديه مادر او؟ مسأله محل ترديد است، هر چند كه اولى اقرب است.

مسأله ٢- در اسقاط جنينى كه روح آن حلول نكرده كفاره قتل بر جانى واجب نيست، و ديه كامل و كفاره اسقاط جنين داراى روح هم وقتى واجب است كه جانى عالم به زنده بودن جنين صاحب روح شده است، و اعتبارى به حركت هنگامى كه خبره شهادت دهند بر اينكه جنين صاحب روح شده است، و اعتبارى به حركت جنين در شكم مادرش نيست مگر آنكه بدانند حركت از خود كودك است، و با علم به زنده بودن جنين كفاره ديه با مباشرت در جنايت واجب مى‌شود.

مسأله ٣- اقوى آن است كه براى جنينى كه بين هر دو مرتبه، مثلًا بين نطفه مستقر و علقه، يا بين علقه و مضغه، يا بين مضغه و بالا ترش واقع است غير از آنچه گفته شد چيز ديگرى واجب نيست، پس اينكه بعضى گفته‌اند بين دو مرتبه به حساب مرتبه بعدى ديه‌اى دارد، درست نيست.

مسأله ٤- اگر زنى كشته شود و كودكى هم كه در شكم اوست فوت نمايد، ديه زن ديه كامل است و ديه ديگرى براى مرگ فرزندش بر جانى واجب است، حال اگر معلوم شد