مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٥٢٠ - مقصد دوم در ميراثى كه به موجب عقد و همسرى ايجاد مى شود
مىشود و دوباره عود مىكند به آن شيوهاى كه عرف در دور بر طرف شدنش نمىگويد كه اين بيمارى بهبودى يافته اگر از دنيا برود ظاهراً همسرش از او ارث نمىبرد و اما احتياط در مصالحه است.
مسأله ٤- اگر زوجه ميت چند نفر باشد يك يك چهارم مال ميت كه در صورت نداشتن فرزند به همسر مىرسيد و يك هشتم آن كه در صورت داشتن فرزند به او مىرسد بين همه زنان دائمى او به طور مساوى تقسيم مىشود، پس زنان ميت يا يك چهارم مال را مىبرند يا يك هشتم مال را ببرد چه اينكه فرزندش متولد از اين همسرى باشد كه ارث مىبرد يا از زنى ديگر باشد چه دائمى و چه موقت، و نيز فرقى نيست بين اينكه فرزند او بدون واسطه باشد يا باواسطه و به اصطلاح نوه او، و از اين يك چهارم و يا يك هشتم زنى هم كه ميت در مرض موتش طلاق داده سهم مىبرد.
مسأله ٥- شوهر از تمامى تركه زوجهاش چه منقول و چه غير منقول ارث مىبرد، و اما اگر او از دنيا رفت زوجه او تنها از منقولات هر چه باشد ارث مىبرد و از اراضى مطلقاً سهم نمىبرد نه از عين اراضى و نه از قيمت آن، چه آن اراضى زير كشت زراعت و درخت و زير بناء و امثال آن قرار گرفته باشد يا نه، و اما از قيمت خصوص مصالح ساختمانى از قبيل تير و تخته و آجر و امثال آن و همچنين درختان و نخل و امثال آن ارث مىبرد، و تفاوتى در اقسام بناها از قبيل آسياب و حمام دكان و اصطبل و غيره و در درختان بين كوچك و بزرگش خشك و سبزش و شاخههاى هرسشدنىاش تا زمانى كه بر سر درخت است، وجود ندارد.
مسأله ٦- منظور از اعيانى كه زوجه ميت از قيمت آن ارث مىبرد اعيانى است كه در حال مرگ شوهرش موجود بوده پس اگر بعد از مرگ شوهرش تا روز تقسيم ارث رشد و نموى و زياده عينى از آنچه در حال مرگ او بود پيدا شده باشد زن از اين مقدار ارث نمىبرد.
مسأله ٧- معيار در قيمت اعيانى كه سهم الارث زوجه از آن پرداخته مىشود قيمت يومالاداء است نه قيمت روزى كه شوهرش از دنيا رفت، در نتيجه اگر قيمت اعيانى تركه در روز تقسيم بيشتر از قيمتش در روز فوت شوهر باشد زن همان قيمت بيشتر را ارث مىبرد همچنان كه اگر قيمتش از آن روز كمتر شده باشد از سهم الارث زن نيز كمتر مىشود و نزديكتر به احتياط آن است كه روز تقسيم، ورثه با زوجه ميت مصالحه كنند.
مسأله ٨- راه قيمت گذارى مصالح ساختمانى و درخت اين است كه آنها را بر اين فرض قيمت كنند كه روزى كه نپوسيده و از بين نرفته در آن مكان بدون اجازه و مجانى خواهد ماند از آن قيمت سهم الارث زوجه ميت را مىدهند، بنابراين اگر مثلًا آن مصالح هزار