مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٣٢٦ - بحث تكميلى
صرفاً تحجير است و فقط نسبت به آن حق اولويت دارد.
بحث تكميلى
چيزى كه در احياء معتبر است در تمام موارد آن يكى نيست؛ بلكه به اختلاف مقصد و مقصود و هدف متفاوت است مثلًا آنچه كه در احياء زمين جهت باغ و مزرعه معتبر است در مورد احياء زمين جهت ساخت خانه و مسكن معتبر نيست؛ آن چيزهايى كه در احياء قنات معتبر است غير از آن چيزهايى است كه در ساخت نهر و احياء آن معتبر است. امّا يك چيز در همه آنها مشترك است و آن هم پاكسازى زمين از موانع احياء است؛ مانند اينكه باتلاق را خشك كند، پاك كردن زمين از سنگ، نى، درخت و .... و اين شرط در همه اقسام احياء معتبر است امّا شروطى كه مخصوص هر قسم احيا است در چند مسأله بيان مىگردد.
مسأله ١- در احياء قنوات به منظور ساختن مسكن، بايست بعد از از بين بردن موانع موجود زمين، به طور معمول دور زمين را حصار كنند، اگر عرف بستن چوب و نى است همان كار را انجام دهد. و اگر آن را در عرف محل با آهن و چيزهاى ديگر محصور مىكنند بايست همان كار را انجام دهد. و علاوه بر آن، سقفى هم براى برخى از قسمتهاى آن بزند امّا زايد بر اين مانند اينكه درب آن حصار راهم كار كرده باشد لازم نيست و صرف ساختن يك چهار ديوارى هم براى اين مقصود كافى نيست. امّا صرف ساخت چهار ديوارى براى ساختن آغل و طويله كافى است. همچنين، احياء موات به منظور خشك كردن ميوه و جمع آورى هيزم نيازى به سقف ندارد. ولى اگر يك چهار ديوارى را احداث نمايد كه بعداً در آن سكنى نمايد، ولى قبل از اينكه سقف آن را بزند پشيمان شود و تصميم بر اين بگيرد كه آنجا را محل دامپرورى كند باز هم مالك آن مىشود. همانطور كه اگر از اوّل هم اين قصد را داشت باز هم مالك آن مىشد. در صورت عكس هم مالك آن مىشود اگر آن را به قصد ايجاد دامدارى احياء كند، امّا بعداً آن را خانهاى جهت سكنى درآورده و بر روى آن سقف بزند.
مسأله ٢- در احياء زمين به منظور مزرعه لازم است بعد از برطرف كردن موانع زمين و تسطيح آن و ترتيب دادن مسأله آب آن، مانند آنكه از رودخانه نهرى به سمت آن زمين حفر نمايد يا چاه و قناتى را حفر كند و .... در صورتى كه اين كارها را انجام دهد، احياء او تمام است و مالك آن زمين مىگردد، امّا لازم نيست كه زمين را شخم بزند و زراعت نمايد؛ امّا اگر زمين طورى است كه نيازى به حفر نهر و كندن چاه ندارد، بلكه در آن