را در خود جمع نمايد على الظاهر اين كار اشكال ندارد. و تشخيص آن در محل اختلاف با كارشناس و اهل خُبره است. همچنين بلند ساختن، ساختمان كارى كه جلو نور ماه و خورشيد را هم بگيرد و يا اينكه خانه خود را محل دبّاغى قرار دهد و يا آن را نانوايى كند، اشكال ندارد. حتى اگر همسايه هم از بوى دبّاغى و يا نانوايى ناراحت شود؛ البته اين در صورتى جايز است كه منظور از اين كارها اذيت و آزار همسايه نباشد كه در اين صورت جايز نيست. هم چنين، باز كردن روزنه به خانه همسايه به جهت جذب هوا و نور حتى اگر به خانه همسايه هم مشرف باشد البته نگاه كردن به خانه همسايه حرام است اما صرف باز كردن روزنه حرام نمى‌باشد.

مسأله ١٧- دستورات شرع مقدس در مورد همسايه بر كسى پوشيده نيست و رعايت آن تأكيد شده است. روايات در نهى از آزار همسايه و امر به احسان به او آن قدر زياد است كه حدّ آن بى شمار است. مانند اينكه رسول خدا (ص) روايت شده است كه فرمودند:

جبرئيل امين را پيوسته بسفارش به همسايه مى‌كرده به طورى كه پنداشتم به زودى آيه‌اى نازل مى‌شود مربوط به ارث بردن همسايه، در حديث ديگر آمده است كه آن جناب (ص) سلمان و اباذر را و راوى مى‌گويد كه يك نفر را گمان مى‌كنم مقداد بوده است؛ دستور داد به اينكه با آواز بلند در مسجد فرياد بزنند به اين كه: ايمان ندارد كسى كه همسايه او از آزار او ايمنى ندارد. و اين بزرگواران سه مرتبه اين را فرياد زدند، در كافى از امام صادق (ع) روايت شده است كه از ايشان نقل كرده‌اند كه فرمود: در كتاب على (ع) خواندم نوشته بود رسول خدا (ص) بين مهاجر و انصار هر كس از اهل يثرب كه به آن دو طايفه نوشت: همسايه چون جان آدمى است، جان كسى به او صدمه نمى‌زند و نافرمانى‌اش نمى‌كند، و حرمت همسايه براى هر كس چون حرمت مادر اوست. شيخ صدوق به سند خود از امام صادق (ع) از امام على (ع) از رسول خدا (ص) روايت كرده كه فرمودند: كسى كه همسايه خود را بيازارد خداوند شميم بهشت و بوى آن را به وى حرام مى‌كند و جايگاه او جهنّم است كه بد منزلگاهى است و كسى كه از همسايه‌اش بى خبر باشد بايد اميدى به رحمت من نداشته باشد. و از حضرت رضا عليه السلام است كه فرمود. «از ما نيست كسى كه همسايه او از آزار او در امان نيست. و از امام صادق عليه اسلام كه در مجلسى پر از جمعيت فرمود: بدانيد كه از ما نيست كسى كه مجاور خوبى براى همسايه‌اش نباشد، و نيز از آن جناب روايت است كه فرمود: رسول خدا فرمودند:

حسن جوار سرزمين‌ها را آباد مى‌كند و عمر را طولانى مى‌گرداند. بنابراين احاديث بر هر كس كه ايمان به خدا و رسول گرامى و ايمان به روز جزا دارد، لازم است از هر عملى كه باعث اذيّت همسايه است دورى كند. هر چند كه عمل او موجب فساد و ضرر در ملك‌