مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٢٧٨ - كتاب وصيت
مىباشد. مگر آنكه موصى همه آن را يك جا وصيت كرده باشد كه در اين صورت قبول همه لازم است.
مسأله ٩- اگر موصى له در زمان ثبات موصى از دنيا برود، و يا بعد از مرگ موصى و قبل از قبول وصيت از دنيا برود، ورثه او قائم مقام در ردّ و يا قبول وصيت هستند، پس اگر آن را قبول نمايند همه مالك موصى به مىشوند همانطور كه اگر مورّث ايشان بود قبول مىكرد.
مسأله ١٠- گفتيم كه ورثه قائم مقام مورّث خود در قبول و يا رد مورد وصيت هستند.
ظاهراً موصى به مستقيماً از موصى، به آنها مىرسد نه اينكه اوّل به موصى له و بعد از او به ورثه هر چند كه تقسيم ارث با همان موازين ارث انجام مىگردد پس ديونى كه موصى له داشته است ربطى به موصى به ندارد، و از آن پرداخت نمىشود. هم چنين اگر موصى له براى خود در وصيت مخارجى معين كرده است از محل موصى به پرداخت نمىگردد.
مسأله ١١- اگر ورثه متعدّد باشند و برخى قبول كنند و برخى ديگر وصيت را رد نمايند.
وصيت نسبت به سهم آنان كه قبول كردهاند صحيح و نسبت به مابقى باطل است.
مسأله ١٢- موصى بايد كه بالغ، عاقل و مختار و رشيد باشد، پس وصيت كودك صحيح نيست، بله اقوى آن است كه اگر به سن ده سال رسيده باشد، وصيت او در امور خيريه مانند ساختن مسجد و پل و مانند آنها صحيح است همچنين وصيت مجنون حتى اگر مجنون ادوارى باشد زمانى كه مجنون است، و همچنين وصيت مست و مكره و يا كسى كه بنا بر حكم حاكم محجور است، صحيح نيست.
مسأله ١٣- موصى علاوه بر شرايط مسأله قبل بايد خودكشى نكرده باشد، پس اگر عالماً و عامداً خود را زخمى كرده باشد و يا آنكه سم بخورد، و يا خود را از بلندى پرتاب نمايد و هر كار ديگرى كه يقين يا ظنّ به انجامش موجب مرگ مىشود، انجام دهد، اگر وصيت كرده باشد، آن وصيّت نسبت به اموالش صحيح نيست. امّا اگر آنچه كه گفته شد همه به خطا و اشتباه صورت گرفته باشد، و يا آنكه احتمال مرگ در آن كار خيلى كم بوده امّا سرانجام منجر به مرگ او شده است پس در اين صورت وصيت نافذ است. و اگر بعد از وصيت تصميم به خودكشى گرفته، وصيّت او باطل نيست، حتى اگر در همان حال هم قصد خودكشى داشته است.
مسأله ١٤- وصيت به خاطر بى هوشى و يا ديوانگى موصى باطل نمىشود، حتى اگر تا زمان مرگ او ادامه يابد.
مسأله ١٥- موصى له بايد هنگام وصيّت وجود داشته باشد، پس وصيّت به نفع مرده و يا جنينى كه در شكم مادر است و يا براى فرزندان فلان شخص كه هنوز به دنيا نيامده