از امام محمد باقر (ع) نيز روايت است كه‌ «در آخرالزمان قومى خواهد آمد كه، عده‌اى رياكار مقتداى آنان خواهند شد. عالم نمايان بدعتگزار و عابد نمايان جاهل، امر به معروف ونهى از منكر را به خود واجب نمى‌دانند مگر زمانى كه مطمئن شوند به خودشان ضررى نمى‌رساند؛ بهانه تراشى مى‌كنند تا به آن وسيله از انجام وظايف سر باز زنند سپس فرمودند: اگر براى اين جماعت نماز ضرر مالى و بدنى داشته باشد آن را ترك مى‌كنند آنچنان كه مهمترين و شريف‌ترين واجبات را ترك كردند. بله، امر به معروف و نهى از منكر واجبى است عظيم كه با آن ساير واجبات اقامه مى‌شوند. اين زمانى است كه خشم خداوند بزرگ بر مردم فرود مى‌آيد و عذابى مى‌فرستد فراگير، آنچنان كه ابرار در داخل خانه‌ى اشرار هلاك شوند، و كودكان نيز در خانه بزرگان».

همچنين از محمد مسلم روايتى نقل شده كه امام صادق (ع) به شيعيان نوشت: «البته پيران و دانايان شما بر جاهلان و رياست طلبان روى كنند و آنان را به وظايف خود آشنا سازند، وگرنه لعنت من همه‌ى شما را خواهد گرفت» و احاديثى ديگر از اين دست.

اقسام و كيفيت وجوب امر به معروف و نهى از منكر

مسأله ١- امر به معروف و نهى از منكر، به دو قسم واجب و مستحب تقسيم مى‌شود.

پس آنچه كه عقلًا و شرعاً واجب است، امر به آن نيز واجب است. و آنچه عقلًا و شرعاً حرام است نهى از آن نيز واجب است و آنچه كه مستحب است پس امر به آن نيز مستحب است و آنچه كه مكروه است نيز امر به آن نيز مكروه است.

مسأله ٢- بنابر (قول) أقوى، امر به معروف و نهى از منكر واجب كفايى است. پس، اگر كسى آن را انجام داد، از ديگران ساقط مى‌شود وگرنه تمام كسانى كه بايست اين امر را انجام مى‌دادند و ندادند، همه اين واجب الهى را ترك كرده‌اند.

مسأله ٣- هرگاه براى اينكه واجبى اقامه شود و يا منكرى ريشه كن شود، اجتماعى لازم باشد كه همه امر به معروف و نهى از منكر نمايند. با اجتماع عده‌اى اين امر از ديگران ساقط نمى‌شود مگر زمانى كه اجتماع به قدر كافى حاصل گردد.

مسأله ٤- هرگاه عده‌اى كمتر از قدر كفايت براى اقامه واجب يا نهى منكر جمع شوند و اقدام كننده نيز نتواند تعداد زيادترى را جمع نمايد، در اين حال وجوب از وى ساقط است و گناه بر عهده‌ى كسانى است كه تخلّف كردند.

مسأله ٥- اگر شخصى يا اشخاصى براى اقامه‌ى وظيفه خود قيام كنند، و اثرى نداشته‌