مسأله ١٣- اگر كسى را هل بدهد و همين سبب مرگ او شود در صورتى كه عمد بوده قصاص دارد، و در صورت شبيه به عمد ديه را از مال خودش بايد پرداخت كند، و اگر در اثر هل دادنش به روى شخصى بيفتد و آن شخص فوت نمايد قصاص در صورت عمد و ديه در صورت شبه به عمد بر خود هل‌دهنده است، ولى در روايت صحيحى آمده كه بر عهده هل خورده است، و اولياء مقتول مى‌توانند او را بكشند، و شخص هل خورده قبل از كشته شدن ديه ى خود را از هل دهنده مى‌گيرد، و ممكن است روايت را به صورتى عمل كنيم كه هل خورده دو راه داشته يكى اينكه به طرف ديگر بيفتد و خودش فوت نمايد و يا به طرف آن شخص بيفتد و او را بكشد، و اگر او از ترس جانش خود را به روى او انداخته است و در نتيجه اين عمل بتوانيم بالاخره قتل را به او نسبت بدهيم، هر چند به اين وجهى باشد كه گفتيم.

مسأله ١٤- اگر به كسى تنه بزند و او را بكشد در صورتى كه قصد كشتن او را داشته و يا اگر نداشته تنه زدن او به نحوى بوده كه غالباً طرف را مى‌كشد قتل عمد مرتكب شده و قصاص دارد، و اگر تنها قصد تنه زدن داشته به قتل و تنه زدنش هم غالباً كشنده نبوده قتل او عمد نيست و ديه را از مال خودش مى‌دهد، و اما اگر در اثر تنه زدن به كسى خودش فوت نمايد خونش هدر است، البته اين هدر بودن وقتى است كه تنه خورده در ملك خودش و يا در شارع عام و مباح و يا محلى فراخ قرار داشته باشد، و اما اگر در راه تنگى ايستاده بوده و تنه زننده او را بدون قصد تنه زدن تنه زده و خودش مرده تنه خورده ضامن ديه ى او است، و همچنين است اگر در چنين تنگى نشسته باشد و عابرى به او برخورد كند و بيفتد و فوت نمايد آن شخص ضامن است، بله اگر به همين قصد يعنى به قصد بخورد عابرى به وى در آنجا نشسته باشد با اينكه جاى ديگرى براى نشستن داشته و در اثر اين برخورد كشته شود خونش هدر است و اگر عابر كشته شود وى ضامن ديه ى او است.

مسأله ١٥- اگر دو نفر انسان آزاد و بالغ و عاقل به يكديگر برخورد كنند و هر دو فوت نمايند اگر هر يك قصد كشتن ديگرى را داشته مرتكب قتل عمد شده اند، و اگر اين قصد را نداشته اند و كارى هم كه غالباً مرگ آور است انجام نداده قتلشان شبه عمد است و ورثه هر يك نصف ديه را از ورثه ديگرى مى‌ستاند و نصف ديگرش ساقط است، و در اين مسأله تفاوتى ميان دو نفر پياده و دو نفر سواره و يك سوار و يك پياده نيست، اگر در اين برخورد مركب آن دو نيز تلف شود هر يك نصف قيمت مركب ديگرى را نيز بايد پرداخت كنند، و در مركب نيز تفاوتى نيست بين اينكه هر دو مركب اسب باشد يا قاطر يا