مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٥٩١ - آنچه كه زنا به وسيله آن ثابت مى شود
مرد نه حدى ثابت مىشود و نه مهرى و اگر زن ادعا كند كه بر زنا اكراه و اجبار شده است يا مرد خود را بر وى مشتبه ساخته است حدى بر هيچ يك آنها نيست.
مسأله ٩- زنا به وسيله بينه ثابت مىشود و آنچه كه در مورد بينه زنا معتبر است آن است كه كمتر از چهار مرد يا سه مرد و دو زن نباشد و شهادت زنان به تنهايى و شهادت يك مرد به همراه شش زن در مورد زنا و همچنين شهادت دو مرد و چهار زن در رابطه با ثبوت سنگسار مورد قبول نيست و بنا بر نظر قوىتر حد بر آنها، البته نه حد رجم، ثابت است و اگر كمتر از چهار نفر و آنچه كه در حكم چهار نفر است شهادت دهند نه حد رجم ثابت مىشود و نه حد جلد بلكه تمام شهود به جهت افترا و قذف حد زده مىشوند.
مسأله ١٠- در شهادت شهود بر زنا تصريح يا هر آنچه كه در حكم تصريح باشد مانند مشاهده دخول در عورت زن مثل ميلى كه در سرمهدان است يا بيرون آوردن از عورت زن، بدون آنكه عقدى مابين زن و مرد باشد يا ملكيتى وجود داشته باشد و بدون شبهه و اجبار و اكراه لازم است و در كفايت اين امر كه شاهدان بگويند ما نمىدانيم سبب حليتى بين زن و مرد بوده است يا نه اختلاف نظر وجود دارد. نظر ضعيفى مىگويد: بلكه اين امر و شهادت اين چنينى كفايت مىكند و نظر بهتر و اشبه عدم كفايت اين امر است چرا كه بر كفايت شهادت به امرى يقين شرط است و شهادت تنها با يقين مكفى است و در صورتى كه چيزى به چشم ديده نشده باشد همچنان احتمال اينكه در آن مقام و موقعيت احتمال شبهه برود وجود دارد.
مسأله ١١- شهادت به طور مطلق كفايت مىكند به اين صورت كه شهود شهادت دهند كه او زنا كرده است و مانند ميل در سرمه دان داخل نموده است بدون آنكه زمان يا مكان يا چيزى غير از آن را ذكر كنند. ليكن اگر ويژگىهايى را ذكر كنند و شهادت آنها در اين ويژگىها مختلف باشد مانند اينكه- يكى از آنها شهادت دهد كه او روز جمعه زنا كرده است و ديگرى بگويد كه در روز شنبه بوده است، يا بعضى از آنها شهادت دهند كه در فلان مكان زنا كرد و ديگرى بگويد در مكان ديگرى بوده يا يكى بگويد با فلان زن زنا كرده است و ديگرى بگويد با غير از فلان زن زنا نموده است- شهادت آنها شنيده نمىشود و آن فرد حد نمىخورد و شهود به دليل قذفزده مىشوند و در كفايت اينكه اگر بعضى از شهود ويژگى خاصى را ذكر كنند و بقيه آنها شهادت را مطلق بگذارند يا بايد بقيه شهود نيز آن ويژگى را ذكر كنند اشكال وجود دارد و نظر نزديك تر به احتياط لزوم ذكر آن ويژگى توسط بقيه شهود است.
مسأله ١٢- اگر بعضى از شهود براى شهادت به زنا در غياب بقيه شهود حاضر شوند و