مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٢٣١ - كتاب وكالت
مسأله ٢٧- اقرار وكيل عليه موكل خودش نافذ نيست و به اقرار او عمل نمىشود بنابر اين اگر از زبان وكيل او در آيد كه موكّل بدهى خود را گرفته و يا بدهكار را ابراء نموده است و يا حواله او را پذيرفته است و يا اينكه سر مورد دعوا مصالحه انجام دادهاند و يا اينكه بگويد حق او مؤجّل بوده است و يا اينكه بگويد شاهدهاى ما فاسق هستند و در مقابل او نيز، وكيل مدعى عليه كه بگويد كه حق با مدعى است اين اقرارها از هيچكدام از طرفين قبول نمىگردد. و دعوى به اينها خاتمه نمىپذيرد و همچنان به قوت خود باقى است. چه اين اقرار در محكمه باشد و چه در جاى ديگر، و اثرى بر آن مترتب نمىشود.
تنها اثرى كه به اين اقرار وارد مىشود اين است كه وكالت باطل مىشود زيرا به اقرار او موكّل ظالم است.
مسأله ٢٨- كسى كه وكيل در دعاوى است نمىتواند به واسطه صلح از حق موكّل صرف نظر نمايد و يا اينكه ذمه مدعى عليه را برى نمايد. مگر اينكه وكالت در اين كارها هم داشته باشد.
مسأله ٢٩- موكل مىتواند در دعاوى دو نفر يا بيشتر را وكيل خود نمايد و مانند ساير كارها. پس اگر تصريح نكرده باشد كه آنها مىتوانند مستقل عمل نمايند و از كلامش نيز ظهورى نسبت به آن فهميده نشود، هيچ يك از و كلاء نمىتوانند مستقل از هم عمل كنند بايد با هم مشورت نمايند و از نظرات هم استفاده نمايند و يكديگر را در طرح دعوى و اثبات آن يارى نمايند.
مسأله ٣٠- اگر شخصى كسى را در حضور حاكم وكيل خود نمايد تا در هر خصومتى كه پيش آيد از او دفاع نمايد و يا اينكه تنها او را در يك دعوى كمك كند و حق معين او را استيفا نمايد. سپس وكيل خصومتى را بر عليه او به دادگاه آورد، حاكم بايد دعوى او را بشنود، هم چنين حاكم دعوى او را مىشنود اگر نزد او ادعاى وكالت كند امّا شاهد نياورد چنانچه دشمن نيز موكّلش را نزد حاكم حاضر نكرده باشد و يا اگر هم حاضر نمايد، دشمن وكالت او را تصديق ننمايد، حاكم دعوى او را نمىشنود، ولى هرگاه خصم تصديق نمايد وكالت او ثابت نمىشود به اين معنى كه حجت بر عليه خود خصم نيز باشد، بنابراين اگر موازين و ادله موجود حكم به حق بودن ادعاى مدعى كند، مدعى عليه ملزم بردادن حق است. ولى اگر حكم نمايد كه حق با مدعىعليه است مدعى محكوم نمىشود زيرا او مىتواند منكر وكالت شود، در نتيجه دعوى به حال خود باقى مىماند، و مدّعى عليه يا وكيل مدعى حق دارند كه نسبت به اثبات وكالت اقامه بينّه نمايند، و در صورتى كه وكالت ثابت شود حقانيّت مدّعى در ماهيت دعوى نيز اثبات مىشود.