مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ١٣٦ - كتاب وديعه
مسأله ٨- اگر امانتدهنده محل مخصوصى را براى نگهدارى مال معين نمايد و از كلام او اين مسأله برداشت شود كه بايد حتماً در اين مكان نگهدارى شود و بعد از آنكه امانت را در آنجا قرار داد به جاى ديگرى نقل ندهد هر چند كه آنجا محفوظتر از اينجا باشد، در صورتى كه آن را انتقال دهد ضامن است. بله اگر در مكانى كه ايشان معين نمودهاند مال در معرض اتلاف باشد جايز است كه آن را به جاى ديگرى انتقال دهد و در اين صورت ضامن نيست هر چند كه از اين كار نهى شده باشد مثلًا گفته باشد كه از اينجا آن را تكان ندهد هر چند كه مال تلف شود لكن اگر حاكم در دسترس باشد بايد به او رجوع كنند.
مسأله ٩- اگر وديعه نزد مستودع تلف شود در حالى كه او تعدى و تفريط نكرده باشد در اين صورت وى ضامن نيست. همچنين است اگر ظالمى آن را به زور و قهر از وى بگيرد و يا به او بگويد بده و اگر ندهى چنان و چنين مىكنم و مستودع نيز ناچاراً آن را به او تسليم نمايد اگر مستودع خود در اين ماجرا سهم داشته باشد به طور مثال خود به ظالم خبر داده باشد كه فلانى امانتى نزد من گذاشته است و يا در جاى آن را به ديگران نشان داده باشد كه گمان آن مىرود كه اين خبر را به ظالم برسانند به احتمال قوى در اين صور ضامن است و بعيد نيست كه يد امّانى او به يد ضمانى بدل شود چه ظالم وديعه را بگيرد و يا نگيرد.
مسأله ١٠- اگر امّانتدار توانايى دفع ظالم را داشته باشد بايد او را دفع نمايد تا امانت محفوظ بماند. حتّى اگر دفع ظالم منجر به دروغ گفتن شود كه چنين امّانتى نزد من نيست و مىتواند براى اينكه اين ادعاى خود را اثبات نمايد سوگند بخورد و اگر اين كار را نكند ضامن است و در اين كه اگر بتواند توريه نمايد توريه كند يا نه اشكال وجود دارد نزديك به احتياط آن است كه توريه نمايد ولى اقوى عدم وجوب آن است.
مسأله ١١- اگر دفع ظالم موجب ضرر بدنى شود مانند آنكه زخمى ببيند و يا آبرويش ريخته شود و يا خسارتى به او وارد آيد واجب نيست كه آن را تحمل نمايد بلكه اگر خسارت مالى هم باشد جايز نيست كه خود را به ضرر بيندازد. بلكه در خسارت مالى در برخى از مراتبش جايز نيست بله در مراتبى كه ناچيز است به طورى كه مردم غالباً آن را تحمل مىنمايند مشكلى ندارد، مانند اينكه با لحن خشن با او سخن گفته شود البته آن لحنى مراد است كه در آن آبروى شخص هتك نشود هر چند كه اذيت كننده باشد. در اين موارد تحمل آن واجب است.
مسأله ١٢- اگر دفع ظالم بر بذل مال از غير و يا از خودش باشد، اگر مال قسمتى از همان امانت است واجب است كه اين كار را انجام دهد و در صورتى كه اهمال نمايد و ظالم