مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٦٥٢ - چند فرع از لواحق اين باب
واجب نباشد زيرا مجنىعليه در حال تيراندازى جانى مسلمان نبوده است لكن اين احتمال ضعيف است، و همچنين است حال اگر به طرف ذمىتيرى رها كند و ذمى قبل از رسيدن تير به او مسلمان شود كه در اينجا نيز جانى قصاص نمىشود لكن بايد ديه پرداخت كند.
فرع سوم- اگر مرتدى كافر ذمى را به قتل برساند به عنوان قصاص كشته مىشود و اما اگر بعد از كشتن ذمى به اسلام برگردد قصاص نمىشود و بايد ديه ذمى را بدهد، و اگر عكس اين شد يعنى كافر ذمى مرتدى را كشت هر چند كه فطرى باشد قصاص مىشود ولى اگر مسلمانى او را بكشد قصاص ندارد اما ديه او نيز على الظاهر واجب نيست تنها چيزى كه مستحق است اينكه امام عليه السلام او را تعزير مىكند.
فرع چهارم- در موردى كه قصاص قائل مسلمان واجب شده است اگر غير از ولى دم كسى ديگر او را قصاص كند و به قتل برساند خود او نيز قصاص مىشود و اما اگر كشتن كسى به غير قصاص واجب شود به طور مثال زناى محصنه و يا لواط كرده باشد كه بايد امام عليه السلام حد را بر او جارى سازد اگر كسى ديگر او را بكشد بعضى از فقها فرمودهاند قصاص و ديه ندارد لكن مسأله محل ترديد است.
شرط سوم، شرط سوم براى قصاص در ميان نبودن رابطه پدر فرزندى است بنابراين هيچ پدرى به جرم كشتن فرزندش قصاص نمىشود و على الظاهر پدر پدر و جد پدر نيز مانند پدر است.
مسأله ١- اگر پدرى فرزند خود را به قتل برساند تنها قصاص از او ساقط است اما كفاره قتل و پرداخت ديه به عهدهاش هست و بايد ديه او را به ورثهاش بدهد لكن خودش كه يكى از ورثههاست از اين ديه سهمى نمىبرد بلكه بقيه ورثه بين خود تقسيم مىكنند.
مسأله ٢- حكم مسأله قبل اختصاص به پدر و فرزند مسلمان ندارد بلكه شامل پدر كافر نيز مىشود، پس اگر كافرى فرزند خود را به قتل برساند قصاص نمىشود هر چند فرزندش مسلمان باشد.
مسأله ٣- فرزند به خاطر كشتن پدرش كشته مىشود و همچنين مادر هر چه هم كه بالا رود مثل مادر مادر و جد مادر به خاطر كشتن فرزندش كشته مىشود و فرزند نيز به خاطر كشتن مادرش كشته مىشود همچنان كه به خاطر قتل خويشاوندان از قبيل اجداد و جدات مادرى و برادران طرفينى و عموها و عمهها و دايىها و خالهها كشته مىشود.
مسأله ٤- اگر دو نفر بر سر كودكى ادعا كنند يكى بگويد فرزند من است و ديگرى بگويد از من است آنگاه قبل از تمسك به قرعه و معلوم كردن اينكه از كدام يك است يكى از آن دو نفر كودك را به قتل برساند قصاص نمىشود و اگر با هم او را به قتل