مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٦٥ - خيارات
سوار شدن بر آن و يا آب و علف دادن به حيوان اين گونه نيست و باعث سقوط خيار نمىگردد.
مسأله ٢- اگر حيوان در طول مدت سه روز خيار تلف شود، تلف از مالِ بايع شده است.
پس بيع باطل است و اگر مشترى ثمن معامله را پرداخت نموده است مىتواند براى بازپس گرفتن آن به بايع مراجعه نمايد.
مسأله ٣- اگر در طول سه روز خيار عيبى در حيوان حادث گردد در حالى كه مشترى در به وجود آمدن عيب دخالت نداشته باشد، عيب حادث شده باعث سقوط خيار نمىگردد و مشترى باز هم مىتواند بيع را فسخ نمايد.
سوم: خيار شرط
اين خيار با شرط ضمن عقد ايجاد مىگردد و جايز است آن را براى احدى از طرفين يا هر دو طرف و يا شخص ثالث قرار داد. مدت مقرّر در اين خيار وجود ندارد و با اختيار طرفين مدت آن تعيين مىگردد كه كم بگيرند يا زياد. البته، بايد مدت معين باشد و بايد معين كنند كه مدت خيار از منعقد شدن قرارداد تا چه مدت ادامه دارد؛ مانند اينكه بگويند يك ماه، و اگر آغاز آن را مشخص نكنند ظاهراً از زمان انعقاد عقد مدت حساب مىگردد.
مسأله ١- جايز است كه يكى از طرفين يا هر دو آنها كه شرط كنند كه (بگويد) من با ديگرى مشورت مىكنم يا از او دستور مىگيرم هر چه كه او گفت يا صلاح دانست انجام مىدهم اگر گفت فسخ كن، فسخ مىكنم و اگر گفت باقى گذار باقى مىگذارم. در اين حالت قول ثالث لازم الاتباع است. در اين شرط تعيين مدت هم معتبر است. بنابراين، شخص صاحب خيار نمىتواند قبل از امر ثالث عقد را فسخ نمايد؛ اما اطاعت از ثالث در فسخ قرارداد هم واجب نيست، و مشخص نيست، و شخص مخيّر در انجام است، پس اگر بايع شرط كرد كه سه روز مهلت داشته باشد كه با دوستش و يا دلّال، مشورت نمايد پس اگر آنها صلاح دانستند به بيع و قرارداد ملتزم گردند وگرنه كه عقد را فسخ مىكنند. و اين بدان معنا نيست كه با اين شرط او حق فسخ دارد بلكه اگر آن دو صلاح ندانستند تنها در اين حالت حق فسخ دارد.
مسأله ٢- خيار شرط در تمام عقود لازم وجود دارد و فقط به بيع اختصاص ندارد.
همچنين خيار شرط در ايقاعات مانند طلاق و غيره يك طرفه هستند نيز وجود دارد.
مسأله ٣- اينكه بايع شرط نمايد كه اگر عين ثمن يا معادل آن را كه گرفته تا مدت معين به خريدار بازگرداند مىتواند معامله را فسخ كند، جايز است و در عرف به اين بيع، بيع خيارى مىگويند و اگر در اين مدت تمام ثمن را برنگرداند بيع لازم مىگردد، ظاهراً اين