مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٦٢٤ - در احكام ارتداد

مسأله ٢- در حكم به ارتداد مرتد چند چيز شرط است:

اول- اينكه به حد بلوغ رسيده باشد بنابراين كودك نابالغ هر چند نزديك به بلوغش مرتد شود حكمى‌ندارد.

دوم- اينكه عاقل باشد پس ارتداد ديوانگان هر چند ادوارى و در دور جنونش باشد اعتبار ندارد.

سوم- اينكه آزادانه مرتد شده باشد نه با اكراه و تهديد كسى.

چهارم- با قصد مرتد شود، پس ارتداد بدون قصد نظير شوخى و سهو و غفلت و بيهوشى و خواب بى‌اعتبار است، و اگر به حدى غصب كرده باشد كه عنان اختيار از دست داده باشد و نفهمد چه مى‌كند و چه مى‌گويد و در اين حال سخنى بگويد حكم به ارتدادش نمى‌شود.

مسأله ٣- اگر از كسى سخنى شنيده شود كارى كند يا حرفى به زبان آورد كه باعث ارتدادش باشد و سپس ادعا كند اشتباه زبانى بوده و آن احتمال نيز داده شود ادعايش قبول مى‌شود، و نيز اگر بينه اقامه شود بر اينكه وى سخنى گفته و او ادعاى اكراه يا سبق لسان كند از او پذيرفته نمى‌شود.

مسأله ٤- فرزند نابالغ مرتد ملى قبل از آنكه خودش مرتد شود به حكم مسلمان است، و اگر بعد از رسيدن به حد بلوغ كافر شود او را توبه مى‌دهند، اگر توبه كرد هيچ وگرنه كشته مى‌شود، و همچنين فرزند نابالغ مسلمان اگر بعد از رسيدن به بلوغ و قبل از اظهار اسلام كافر شود ابتدا او را توبه مى‌دهند اگر نپذيرفت كشته مى‌شود، پس اين دو صورت يعنى ارتداد فرزند مرتد فطرى و فرزند مسلمان حكم مرتد فطرى را ندارند كه در مسأله اول گفتيم توبه او پذيرفته نيست، بلكه اين دو قسم فرزند را اول توبه مى‌دهند اگر توبه كردند قبول مى‌شود و اگر نكردند آن وقت كشته مى‌شوند.

مسأله ٥- اگر كسى كه كافرزاده بوده و سپس مسلمان شده به طور مكرر مرتد شود بعضى گفته‌اند در نوبت سوم كشته مى‌شود، و بعضى ديگر گفته‌اند در نوبت چهارم كشته مى‌شود كه اين نزديك‌تر به احتياط است.

مسأله ٦- اگر مرتد ملى همين كه مرتد شد و سخنى گفت قبل از آن كه توبه را به او پيشنهاد كنند ديوانه شود كشته نمى‌شود، و اما اگر بعد از اين پيشنهاد و نپذيرفتن توبه ديوانه شود كشته مى‌شود، چون همان نپذيرفتن توبه خونش را مباح كرد، لكن مرتد فطرى كه توبه ندارد همين كه سخنى از او سر زد كشته مى‌شود هر چند كه توبه بعد از سخن ديوانه شده باشد.

مسأله ٧- كسى كه كافرزاده بوده و مسلمان شده گفتيم بايد حاكم او را توبه دهد و بعد از