نزديك‌تر به احتياط آن است كه حد بر او جارى مى‌شود و اين در صورتى است كه با زن ذمى يا كافر زنا كرده باشد، در غير اين صورت (يعنى زنا با زن مسلمان) بر وى بدون هيچ اشكالى حد جارى مى‌شود.

مسأله ٨- حد چه سنگسار باشد چه تازيانه بر زن حامله ولو اينكه حمل وى از زنا باشد، اقامه نمى‌شود تا زمانى كه وضع حمل نمايد و از نفاس خارج شود و نيز چنانچه در تازيانه خوف و ترس ضرر بر بچه‌اش باشد تا زمانى كه بچه‌اش را شير مى‌دهد، در صورتى كه او مرضعه و دايه‌اى نداشته باشد حتى اگر حد تازيانه باشد، اقامه نمى‌شود حتى اگر ترس اضرار به شير دادن او باشد. و اگر براى بچه سرپرستى پيدا شود، در صورتى كه خوفى بر او نباشد، حد بر زن واجب است.

مسأله ٩- حد بر مريض و امثال او مانند صاحب قروح و مستحاضه در صورتى كه رجم يا قتل باشد، واجب است و هيچ يك از آنها در صورتى كه قتل يا سنگسار واجب نباشد به جهت ترس از سرايت (از جراحت) تازيانه نمى‌خورد و انتظار خوب شدن آنها كشيده مى‌شود، و در صورتى كه انتظار خوب شدن آنها نرود يا حاكم تعجيل (در اجراى حد را) مصلحت بداند، آنها را (تازيانه‌هاى حد را) به وسيله‌ى ضغث كه شامل تعداد تازيانه‌ها يا شاخه‌هاى كوچكى كه مانند خوشه بر روى شاخه‌هاى اصلى درخت سبز مى‌شوند و مانند آنها تازيانه مى‌زند. و رسيدن همه‌ى تازيانه‌ها يا همه‌ى شاخه‌ها به جسم وى اعتبار ندارد. بنابراين اثر آن به صورت دسته‌جمعى و صدق عنوان زدن به مجموعه‌ى شاخه‌ها كفايت مى‌كند. و اگر قبل از زدن به وسيله‌ى ضغث خوب شود، مانند شخص سالم حد زده مى‌شود، ولى اگر بعد از آنكه به وسيله‌ى ضغث حد زده شد، خوب شود، حد اعاده نمى‌شود، و حد زن حائض به تأخير نمى‌افتد، ليكن تأخير حد زن نفساء به احتياط نزديك‌تر است.

مسأله ١٠- با عارض شدن ديوانگى يا ارتداد حد ساقط نمى‌شود، بنابراين اگر كسى بر خودش حدى واجب كرد در حالى كه سالم و سلامت بود نه آنكه به دليل از دست رفتن عقل و ... مرتكب چنين كارى شده باشد و بعد از آن ديوانه شود حد بر او اقامه مى‌شود چه سنگسار باشد چه تازيانه. و اگر ديوانه‌ى ادوارى (و نه دائمى) در زمان افاقه‌ى بيماريش يعنى در حال سلامتى مرتكب امرى شود كه مستوجب حد است، حد بر او اقامه مى‌شود ولو (در زمان اجراى حد) در دوران ديوانگى او باشد و (براى اجراى حد) انتظار براى افاقه و بهبود وى كشيده نمى‌شود و در اين مورد هيچ فرقى نمى‌كند كه در حال ديوانگى درد را احساس كند يا خير.

مسأله ١١- حد در صورتى كه تازيانه باشد در گرماى شديد و نيز در سرماى شديد،