مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٣٨ - گفتار در قسم دوم (دفاع از جان و ناموس و )
حتى اگر هجوم به حمله به ناموس و حريم وى شده باشد و امكان اين باشد كه با فرار جان خود و ناموس خود را نجات دهد احتياط در فرار است.
مسأله ١٢- اگر مهاجم براى كشتن وى حمله نمايد، جنگ و دفاع واجب است حتى اگر علم داشته باشد كه دفاع در مقابل او فايدهاى ندارد ولى تسليم شدن در برابر او جايز نيست چه برسد به زمانى كه احتمال اين امر را بدهد، ولى اگر حمله جهت مال و سرقت باشد جنگيدن واجب نيست، بلكه احتياط ترك آن است.
مسأله ١٣- اگر شخص به قراين مطمئن علم به قصد قطعى حمله توسط مهاجم پيدا كرد دفاع مقابل او جايز است. پس آيا با ظن به حمله و ترس و احتمال حمله دفاع جايز است؟
ظاهراً زمانى كه امنيّت وجود دارد، جايز نيست چه رسد به اينكه بداند مهاجم قصد قدرت نمايى دارد و يا اينكه قدرت دفاع را در خود ببيند و اگر اين قدرت را در خود نبيند دفاع جايز است.
مسأله ١٤- اگر قصد حمله به خود او و يا ناموس يا مال يا آبرويش براى او محرز گردد و در دفاع ضررى به او رساند يا عليه او جنايتى انجام داد و بعداً معلوم گردد كه او چنين قصدى نداشته و اشتباه كرده، ضامن ضرر و جنايت بوده، اما گناهى بر گردن او نيست.
مسأله ١٥- اگر محارب يا دزد با قصد دزدى بيايند و او خيال كند او براى كار ديگر آمده و نه به خاطر دفاع و به ديگر غرض به او حمله نمايد حتى اگر او به قتل برسد ضامن نيست. اما وى تجرى كرده و گناهكار است.
مسأله ١٦- اگر دو نفر دزد يا مانند آنها به هم حمله كنند، شروع كننده ضامن است و ديگرى دفاع كرده است هر چند اگر ديگرى آغاز نمىكرد او آغاز مىكرد، اما اگر شروع كننده هر دو باشند هر دو در مقابل ضرر و جنايت به ديگرى ضامن اند و اگر در اين بين يكى دست از حمله بردارد و ديگرى باز به او حمله كند در اين حالت حمله كننده ضامن است.
مسأله ١٧- اگر دزد و سارق به شخصى حمله نمايد و او بداند به خاطر مانعى كه وجود دارد، مانند رود يا ديوار و غيره آنچه مهاجم قصد كرده، انجامش ممكن نيست، جايز نيست به مهاجم ضررى مانند ضرب و جرح و قتل وارد شود و اگر مدافع به او ضررى برساند ضامن است. همچنين، اگر قصد وى به خاطر ضعف مهاجم ممكن نباشد.
مسأله ١٨- اگر به شخصى هجوم ببرد و قبل از اينكه قصدش حاصل شود، پشيمان گرديد و نشانههاى پشيمانى در او ظاهر شد، ضرر رساندن به او جايز نيست و اگر اين كار را كرد، ضامن است؛ بلكه اگر ترس آن رود كه در اين كار حيله و نيرنگى وجود دارد و اين ترس پيش آيد كه اين كار به او مهلت و فرصت حمله مىدهد دفاع در مقابل او بعيد