مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ٢٩٦ - كتاب غصب
داراى در و ديوار باشد غصب محقق مىگردد در صورتى كه از ورود صاحب آن در آنجا ممانعت كند، و اگر درب و ديوار ندارد همين كه صاحب آن را از آن بيرون نمايد غصب را انجام داده است. هم چنين است در غصب آبادى و مزرعه، همه اين موارد در مورد غصب اعيان بود امّا در غصب منافع، مثلًا كسى كه خانهاى را اجاره كرده است در نتيجه مالك منافع آن است و غاصب مالك و يا غير اوست خانه را از دست اوبگيرد و در طول مدت اجاره بر آن استيلا مىيابد حال چه غاصب از آن منافع استفاده نمايد و چه نكند غصب كرده است و ضامن است.
مسأله ٨- اگر غاصب داخل خانهاى گردد و در آن سكونت نمايد. و هم مالك در آن خانه سكونت داشته باشد و هم غاصب، و مالك هم نتواند او را بيرون نمايد، اگر استيلاى غاصب به يك طرف خانه محدود شود، فقط نسبت به همان قسمت ضامن است. امّا اگر استيلاى او در همه اطراف خانه و يا اجزاء آن باشد يعنى مالك و غاصب همانند هم در خانه استيلا و تصرف داشته باشند ظاهراً اگر خانه از بين برود غاصب ضامن نصف آن است. و اگر نصف خانه خراب گردد غاصب ضامن نصف آن قسمت خراب شده است.
اگر مالك ساكن در خانه بيشتر از يك نفر باشد، ضمان غاصب به همان نسبت كمتر مىگردد، مانند اينكه اگر مالك دو نفر باشند و هر دو ساكن خانه يا غاصب سه نفر مىشوند و غاصب، ضامن يك سوم آن است. و اگر مالك سه نفر باشند غاصب ضامن يك چهارم مىگردد. اما اگر غاصب ضعيف باشد و مالك قوى باشد به طورى كه هر وقت بخواهد مىتواند غاصب را از خانه بيرون نمايد در اين صورت اصلًا غصب و استيلايى صورت نگرفته است پس غاصب در آن خانه ضمان يد ندارد؛ بلكه بايد تا زمانى كه در آن خانه سكونت دارد بايد عوض آن را به صاحب خانه بپردازد.
مسأله ٩- اگر كسى كه افسار مركبى كه صاحبش بر آن سوار است بگيرد و ببرد در صورتى كه صاحب حيوان در ناتوانى در دفاع به مثابه بارى بر پشت حيوان نهاده باشند، آن شخص كه افسار حيوان را گرفته ضامن حيوان است ولى اگر عكس اين قضيه باشد يعنى مالك آن قدر قدرت دارد كه مىتواند از مركب دفاع نمايد ظاهراً اصلًا غصبى رخ نداده است.
پس اگر در همين حال حيوان تلف گردد آن شخص غاصب نيست. بلكه اگر تلف شدن حيوان فقط مستند به افسار كشيدن او باشد، در ضمان او اشكالى نيست هم چنان كه اگر حيوان تنها براى صاحبش رام و براى ديگران چموش بوده باشد و در اثر اين كه آن شخص افسارش را كشيده، رم كرده و فرارى شده و در چاه سقوط كرده و يا از كوهى پرت شده يا تلف يا معيوب شده باشد افساركش ضامن است.