مباحث حقوقى تحرير الوسيلة - الموسوي البجنوردى، السيد محمد - الصفحة ١١٢ - كتاب اجاره
با عقل، قصد، اختيار، عدم حجر و افلاس و سفر و مانند آن.
مسأله ٣- اگر شخص حيوانى را براى حمل بار اجاره نمايد بايست جنسى را كه مىخواهد با آن حمل كند را مشخص نمايد زيرا اغراض به اختلاف آن اجناس مختلفند.
و همچنين بايد معلوم نمايد چه مقدار و چه ميزان از آن جنس را مىخواهد با آن حيوان حمل نمايد. اگر آن را براى مسافرت اجاره نمود بايست مدت زمان حركت و روز و شب بودن زمان حركت و مانند اين را نيز مشخص نمايد. حتى بايد راكب حيوان را نيز به صاحب آن نشان دهد و يا به نحوى كه رفع جهالت نمايد او را توصيف نمايد تا اجاره غررى نباشد.
مسأله ٤- هرجاكه منفعت را با زمان بسنجند مانند اينكه بگويند براى يك روز، يك ماه و يا يك سال و مانند آن، بايد زمانش معين باشد و اندازه گيرى كردن زمان به وقت نامعلوم صحيح نيست.
مسأله ٥- اگر صاحب خانه به مستأجر بگويد كه هر زمان كه خواستى در خانهى من بمان و ماهانه يك دينار بده اگر قصد او اجاره باشد، عقد اجاره باطل است. ولى اگر منظور او اذن به سكونت در قبال پرداخت عوضى معلوم باشد ظاهراً صحيح است. فرق اين مورد با اجاره در آن است كه با اجارهى مستأجر مالك منافع عين مستأجره مىشود ولى در اين مورد مالك نمىشود. او در آن خانه ساكن است و مالك خانه نيز براى او عوضى در نظر گرفته است همچنين اگر به اجير بگويد: اگر لباس مرا به صورت فارسى دوختى يك درهم و اگر به صورت رومى دوختى دو درهم به تو مىدهم اجاره باطل است ولى به عنوان جعاله صحيح است.
مسأله ٦- اگر شخصى از ديگرى حيوانى اجاره نمايد كه سوار آن شود و يا اينكه لوازم و اثاث او را حمل نمايد در مكان و وقت معين مثلًا او را در روز عرفه به كربلا برساند، اگر سر موعد نرساند، در صورتى كه اين امر به خاطر تنگى وقت بوده و يا به جهتى از جهات ديگر امكان نداشته باشد، اجاره باطل است. ولى اگر وقت زيادى وجود داشته ولى حيوان نرسانيده است، صاحب حيوان مستحق دريافت اجارهبها نيست. چه در رساندن مستأجر كوتاهى كرده باشد يا نه مانند زمانى كه راه را گم كرده باشد. اگر حيوانى را اجاره كند و شرط نمايد كه او را در وقت معين به مكانى برساند اما اين كار ممكن نشود و يا اينكه اجير تخلف نمايد اجاره صحيح است و اجارهبها بايد پرداخت شود. تنها به خاطر تخلف از شرط مستأجر مىتواند اجاره را فسخ نمايد و اگر فسخ شد اجارهى معين شده را پس مىگيرد و صاحب حيوان مستحق اجرتالمثل است.
مسأله ٧- اگر هنگام زيارت عرفه باشد و حيوانى را اجاره نمايد ولى به زيارت نرسد،