لَوَّوْا رُؤوسَهُمْ» وقتی به آنها گفته میشود بیایید تا پیغمبر برای شما استغفار کند سرشان را میپیچند که این حرفها چیست که میزنید؟ «وَ رَأَیتَهُمْ یصُدّونَ وَ هُمْ مُسْتَکبِرونَ» اینها را میبینی در حالی که صد میکنند- که هم ممکن است به معنای اعراض خودشان باشد و هم به معنای اعراض دادن مردم: خودشان روی برمیگردانند و یا مانع مردم هستند- و آنها تکبر میورزند. کسی که به پیغمبر ایمان داشته باشد، محال است در مقابل ایشان استکبار بورزد.

قرآن میفرماید ولی کار اینها از این حرفها گذشته است. به آنها گفتهاند بیایید پیغمبر برای شما استغفار کند؛ مگر این گناهان با این استغفارها آمرزیده میشود؟

«سَواءٌ عَلَیهِمْ أَسْتَغْفَرْتَ لَهُمْ امْ لَمْتَسْتَغْفِرْلَهُمْ لَنْ یغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ» فرقی نمیکند، چه تو برای اینها استغفار بکنی و چه نکنی خدا هرگز اینها را نخواهد آمرزید.«إنَّ اللَّهَ لایهْدِی الْقَوْمَ الْفاسِقینَ» خدا مردم فاسق و خارج را هدایت نمیکند. فسوق همان خروج است.

آیه بعد گویی میخواهد بیان کند که چرا خداوند اینها را نمیآمرزد. قرآن یک گناه این منافقین را که اهانتی بود که به خدا، پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله، اسلام و مؤمنین کردند گوشزد میکند:«هُمُ الَّذینَ یقولونَ لاتُنْفِقوا عَلی مَنْ عِنْدَ رَسولِاللَّهِ» اینها همان کسانی هستند که به یاران خودشان میگویند چرا به این مردمی که نزد پیغمبر هستند انفاق میکنید؟ چرا به اصحاب مهاجر پیغمبر انفاق میکنید؟ کلمه «انفاق» را به کار بردهاند. قرآن در سوره حشر همین قصه را نقل میکند و کلمه «ایثار» را به کار میبرد. ایثار یعنی ازخودگذشتگی. اینها که کلمه «انفاق» را به کار میبرند میخواهند مهاجرین را تحقیر کنند. گویی چنین میگویند که چرا مثلًا به این گداها اینقدر پول میدهید؟ البته این را در بین رفقای خودشان میگفتند که بعد، از طرف زید بن ارقم- که در آن وقت بچهای بود و در آنجا حاضر بود و آنها متوجه نبودند که ممکن است خبر بدهد- قضیه فاش شد.«هُمُ الَّذینَ یقولونَ لاتُنْفِقوا عَلی مَنْ عِنْدَ رَسولِاللَّهِ حَتّی ینْفَضّوا» اینها کسانی هستند که میگویند به مردمی که نزد پیغمبر هستند انفاق نکنید تا متفرق شوند.

قرآن میفرماید:«وَللَّهِ خَزائِنُ السَّمواتِ وَالْارْضِ» چه فکر کردهاید؟ شما خیال