مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٧٣ - منطق غلط درباره فلسفه گناهان
امیرالمؤمنین در نهجالبلاغه میفرماید: انَّ الْمُتَّقینَ ذَهَبوا بِعاجِلِ الدُّنْیا وَ اجِلِ الْاخِرَةِ [١] متقین، هم سعادت دنیا را میخواهند هم سعادت آخرت را.
اشتباه این است که ما خیال میکنیم گناهان به دلیل اینکه سعادت دنیاست گناه است، به عبارت دیگر به دلیل اینکه سعادت است گناه است ولی سعادت دنیا، در صورتی که اساس این منطق در اسلام بر این است که گناه فقط به دلیل اینکه بدبختی است گناه است. البته میان خوشبختی در دنیا و تسلیم لذتهای فوری شدن باید تفکیک کرد.
شخصی بود، یک نسبت خیلی دوری هم با ما داشت، در جایی زمینهایی تهیه کرده بود و زراعت و کشاورزی میکرد. با من همسن بود. خیلی قوی و چالاک و بلکه پهلوان و اصلًا قهرمان بود. بعدها چون پول هم پیدا کرده بود افتاد دنبال عیاشی و شرابخواری. در این سه چهار سال اخیر به یک وضعی افتاد که اطبا هم میگفتند اثر شرابخواری زیاد است. بعد رفت در امریکا چقدر پول خرج کرد و حالا تازه برگشته است. البته این اواخر ادعا کردند که توبه کرده و وقتی به مشهد میرود حرم میرود و نماز میخواند. ولی بالاخره این عیاشیها [نتیجهاش این است.] مگر هر عیاشی برای انسان خوشبختی است؟ چهار صباح انسان عیاشی کند بعد به یک چنین عواقبی گرفتار بشود!
اگر شراب را منع کردند نه از باب این است که تو را به سعادت میرسانده، بلکه از باب اینکه در همین دنیا هم تو را بدبخت میکند. قمار اگر حرام است نه اینکه چون تو را در دنیا خوشبخت میکند حرام است، بلکه چون در دنیا هم تو را بدبخت میکند. هرگناهی به این دلیل گناه است که انسان را از نظر جسمی یا روحی، فردی یا اجتماعی بدبخت میکند. غیبت چرا حرام است؟ چون تخم کینه پاشیدن در مردم و اجتماع است. جامعه اگر جامعه غیبتکن شد و همه دشمن یکدیگر شدند، به فرد هم دیگر خوش نمیگذرد. تهمت زدن برای چه حرام است؟ دروغ گفتن برای چه حرام است؟ و هر گناهی را که شما در نظر بگیرید به دلیل اینکه بدبختکننده است حرام است نه به دلیل اینکه خوشبختکننده در دنیاست و خدا مضایقه دارد- العیاذ باللَّه- که بندهاش هم در دنیا خوشبخت باشد هم در آخرت. اگر واقعاً
[١]. نهجالبلاغه، نامه ٢٧ [به این صورت: وَ اعْلَموا عِبادَ اللَّهِ! انَّ الْمُتَّقینَ ...]