رودخانههای عظیم، دریاها، دریاچهها در اثر رفت و آمد زیاد کشتیها و در اثر آلوده شدن به فضولات نفتی آلوده شده است و روزبهروز هم آلودهتر میشود. مثال واضحترش هواست. هوا را باید انسان پاک نگه دارد ولی میبینیم که هوا تدریجاً بخصوص در شهرها و بالاخص در شهرهای بزرگ آلوده میشود بهطوری که در شهرهایی نظیر تهران مسأله تنفس دچار مشکل شده است. اینها مسائلی است که در میان ما کمتر مطرح میشود؛ البته مطرح شده است و میشود ولی در دنیای به اصطلاح پیشرفته جزء مسائل روز قرار گرفته است. این، بحث طویل و دامنهداری است که نمیخواهم وارد آن بشوم، مقصودم قسمت دیگری است.

ولی بسیاری از امور است که لااقل برای استفاده بشر چنین است که نیاز به ساخته شدن دارد. اگر انسان بخواهد آن را در همان حالت اوّلی و طبیعیاش مورد استفاده قرار دهد چندان قابل استفاده نیست؛ باید آن را ساخت آنگاه مورد استفاده قرار داد. بعد از ساختن و قبل از ساختن، تفاوت قیمت آن بسیار زیاد است. مثلًا طلا یک عنصر معدنی است ولی طلا به همان صورتی که از معدن استخراج میشود برای بشر خیلی قابل استفاده نیست. بشر با ابزارها، وسائل و عملیات زرگری طلا را میسازد و به صورت زیورهای زنانه و سکه و اشیاء دیگر در میآورد. مثال، بیش از حدی است که بشود ذکر کرد. پشمی که انسان از گوسفند میچیند، به صورتی که در طبیعت به دست میآید چندان ارزشی ندارد و قابل استفاده نیست. انسان ابتدا این پشم را به شکلهای مختلف درمیآورد و بعد، از آن استفاده میکند. ساختهشده آن چندین برابر ماده اوّلی خام ارزش دارد. حیوانها و گیاهها هم کم و بیش چنین هستند. مقدمه را زیاد طولانی نمیکنم.

ویژگیهای ساخته شدن انسان

بحث در مورد انسان است. آیا انسان از آن دسته موجوداتی در طبیعت است که آنها را باید به حالت اوّلی و دستنخورده باقی گذاشت؟ آیا بهترین انسان آن انسانی است که به همان حالت اوّلی و دستنخورده باقی باشد یا انسان هم مثل هزارها چیز دیگر نیاز به ساختهشدن دارد و به این دنیا که میآید ابتدا مانند یک ماده خام به دنیا میآید، ماده خامی که ارزش بالقوّه دارد و باید ساخته بشود تا ارزش فوقالعاده پیدا کند؟ مطلب از چه قرار است؟