مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٦٩ - دست لطف خدا، ورای همه اسباب

طبیعت هست اینچنین نیست که لازمه ضروری باشد که باید باشد و تخلفش محال است، بلکه زمام همه امور به دست خداوند است و خداوند است که هرچه را بخواهد باشد هست و اگر بخواهد نباشد نیست یا حتی اگر نخواهد باشد دیگر نیست. از این جهت است که انسان باید همه آنچه را که در عالم هست نعمتهایی بداند که دست لطف پروردگار به او داده است؛ یعنی از ورای همه اسباب و مسبّبات، باز باید دست لطف و عنایت او را ببیند. او اگر نخواهد، تمام این نظامها بهم میخورد. مثلًا اگر انسان به ظاهر و اسباب ظاهر نگاه کند، باران یک سلسله علل و اسباب دارد که آمدنش تابع آن است؛ خورشیدی است، بر دریاها میتابد، آب دریاها بخار میشود، این بخارها بالا میرود، ابر به وجود میآید، در اثر تغییر جوّ و حرارتْ باد به وجود میآید، ابر حرکت میکند، در یک جاهایی بالأخره به صورت قطرات باران پایین میآید. این دیگر لازمه نظام جبری عالم است، غیر از این شکل دیگری اساساً تصور ندارد. ولی اینطور نیست؛ سررشته همه این علتها و اسبابها در یک جا متمرکز است؛ در آنی اگر بخواهد، همه چیز تغییر ماهیت میدهد: