پس، از این آیات قرآن ما یک قسمتهایی را در کمال صراحت میفهمیم ولی یک قسمتهای دیگر را قرآن به اجمال و ابهام گذرانده و بیان نکرده است. حال که قرآن بیان نکرده است تاریخ چطور؟ تاریخ و حدیث و اقوال مفسرین آیا قضیه را افشا کرده است یا نه؟ آنچه که از نظر مفسرین، اعم از شیعه و سنی، مسلّم و قطعی است این است که آن زنی که پیغمبر به او رازی گفت و فرمود: افشا نکن، حفصه دختر عمر بود، و آن زنی که حفصه راز پیغمبر را به او افشا کرد عایشه بود، و آن دو زنی که قرآن به اینها میگوید: یا دست از توطئهچینی علیه پیغمبر بردارید و یا توبه کنید، به اتفاق شیعه و سنی حفصه و عایشه بودند. چنین نیست که بگوییم شیعه یک حرف میزند، سنی حرف دیگری؛ در این جهت اختلاقی نیست. یکی و دو تا هم حدیث و روایت و تاریخ نیست؛ از مسلمات است. یکی از احادیثش حدیثی است که در صحیح مسلم و صحیح بخاری و جامع ترمذی- در این سه تا که من میدانم و از معتبرترین کتب حدیث اهل تسنن است- آمده است، و من به مناسبتی در کتاب مسأله حجاب آن را از دو کتاب اول نقل کردم.

داستان این است که ابنعباس میگوید: من خیلی میل داشتم که یک وقت از خود عمر بپرسم آن دو زنی که قرآن در سوره تحریم میگوید:«انْ تَتوبا الَی اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلوبُکما وَ انْ تَظاهرا عَلَیهِ» چه کسانی بودند؛ تا در یک سفر از سفرهای حج من همراهش بودم. در یک جایی که عمر پایین آمد و میخواست به اصطلاح تطهیر و تجدید وضو کند، وقتی که آمد وضو بگیرد، من ابریقی نزد او بردم، من آب میریختم و او وضو میگرفت. من این فرصت را غنیمت شمردم [١] و گفتم یا امیرالمؤمنین! اینکه در قرآن میگوید:«انْ تَتوبا الَی اللَّهِ فَقَد صَغَتْ قُلوبُکما» آن دو زنی که قرآن اینچنین از آنها انتقاد میکند کیستند؟ رویش را برگرداند و گفت: عجب است از تو که چنین سؤالی میکنی؛ عایشه است و حفصه. بعد خود عمر داستان مفصلی را نقل کرد، که البته در این داستان خیلی جهات را روشن نکرده است، ولی قدر مسلّم این است که این یک جهت را در کمال صراحت بیان کرده است.

[١]. چون عمر فوقالعاده مرد خشن و مُهیبی بوده است، و ابن عباس از کسانی است که همین موضوع رامنعکس کرده، میگوید فلان مسأله را من تا عمر زنده بود جرأت اظهارش را نداشتم، چون برخلاف میل او بود؛ با اینکه از پیغمبر حدیث داشتم جرأت نمیکردم بگویم.