میفرماید: پیشاپیش به شما بگوییم: او همه چیز را میداند، پس مراقبت شما اینطور باشد که خودتان را درست بسازید نه اینکه خودتان چیزی باشید و خود را چیز دیگری بنمایانید. دیگر در آنجا نمایاندن و این حرفها معنی ندارد، پس خودتان را واقعاً درست بسازید.

بعد میفرماید:«وَ اللَّهُ عَلیمٌ بِذاتِ الصُّدورِ» و خدا به آنچه در سینههاست آگاه است.

مفسرین اینجا این مطلب را مطرح کردهاند که بعد از اینکه میفرماید:«وَ یعْلَمُ ماتُسِرّونَ وَ ماتُعْلِنونَ» (میداند آنچه را شما پنهان میکنید و آنچه را آشکار میکنید) دیگر «وَ اللَّهُ عَلیمٌ بِذاتِ الصُّدورِ» چیز علاوهای نیست؛ یعنی آن چیزهایی که در سینهها هست همان است که در باطن مخفی کردهاید. ولی اینطور نیست بلکه «و اللَّهُ علیمٌ بِذاتِ الصُّدورِ» یک چیز علیحده است.«یعْلَمُ ماتُسِرّونَ وَ ماتُعْلِنونَ» یعنی آنچه را که شما مخفی میکنید و آنچه را آشکار میکنید میداند ولی هم آنچه را که آشکار میکنید و هم آنچه را که مخفی میکنید خودتان میدانید چیست؛ هرچه شما میدانید او هم میداند.«وَ اللَّهُ عَلیمٌ بِذاتِ الصُّدورِ» نه تنها او آنچه را که شما میدانید میداند بلکه او هرچه را که در باطن شماست میداند؛ یعنی در باطن شما چیزهایی هست که خودتان هم نمیدانید. مکرر گفتهایم: این که در سوره مبارکه طه میفرماید:«انَّهُ یعْلَمُ السِّرَّ وَ أَخْفی» [١] خدا از سرّ آگاه است و از پنهانتر از سرّ، معلوم میشود که از سرّ پنهانتر هم چیزی هست. انسان یک علنی دارد و یک سرّی، دیگر از سرّ پنهانتر چیست؟ وقتی از حضرت صادق علیه السلام سؤال میکنند که «از سرّ پنهانتر» دیگر چیست، میفرماید: سرّ آن پنهانی است که خودت از وجود آن آگاهی، و پنهانتر از سرّ چیزهایی است که خودت هم خبر نداری؛ یعنی خودت غافلی، خودت فراموش کردهای ولی الآن در باطنت وجود دارد. برخلاف آنچه افراد خیال میکنند که هرچه ما فراموش کردهایم محو شده است، آنچه که فراموش کردهای در تو وجود دارد منتها نمیتوانی بهیاد بیاوری. این یک مسأله دقیقی است.

[١]. طه/ ٧.