«لا مَقْطوعَةٍ» خصوصیت آن میوهها این است که بریده نمیشود یعنی برای همیشه هست، روزیای نیست که یک مدت موقت باشدبعد قطعش کنند «وَ لا مَمْنوعَةٍ» و نه اینکه در حالی که وجود دارد تکلیفی بیاید منعش کند. نه میبُرند (نمیآورند) که اساساً وجود نداشته باشد (میگوید چنین نیست، همیشه وجود دارد) و نه در حالی که وجود دارد منعی در کار است که بگویند به آن درخت نزدیک نشوید مثل آنچه که [برای] آدم در ابتدا وجود داشت ولی گفتند به آن درخت نزدیک نشو.

«وَ فُرُشٍ مَرْفوعَةٍ» بساطها و فراشهایی در آنجا وجود دارد عالی، بلنددرجه، بلند مرتبه. ظاهر «فراش» این است که مقصود همین بساطها و فرشها باشد ولی [در این صورت] همینقدر میگفتند «اما عالی». بعضی گفتهاند این کنایه است چون «فراش» در زبان عربی به دو معنا گفته میشود؛ یک معنایش همسر است یعنی زن برای مرد. آنوقت عالیای که در اینجا آمده، در تفاسیر آمده است یعنی عالی هستند از نظر قدر، اخلاق و فکر، یعنی بعضی انحطاطهای فکری و روحی (خُلقی) که در برخی از زنهای دنیا دیده میشود آنجا دیگر وجود ندارد. دیگر زنِ آنجا آن نقص و عیبی که در زنهای دنیا هست در او نیست، و اینها همان زنهای دنیا هستند که اهل بهشت میشوند ولی منهای نقصهایی که احیاناً در زنهای دنیا وجود دارد. «انّا انْشَأْناهُنَّ انْشاءً» کأ نّه ما آنها را انشاء کردهایم انشاء کردنی. مثل اینکه از نو ساخته میشوند. «فَجَعَلْناهُنَّ ابْکاراً» در آنجا بیوهگی وجود ندارد. «عُرُباً اتْراباً» عُرُب جمع «عَروب» است. عَروب، نصاب هم میگوید [یعنی] شوهر دوست، زنی که به شوهر خود عشق بورزد؛ چون از جمله لذاتی که یک انسان میبرد آن صفا و صمیمیت و مهر و مودّتی است که در ناحیه همسر خودش ببیند (محبوبیت). «اتْراباً» همه تِرْب هستند یعنی همسنّ و سال و جواناند، یعنی صحبت از عجوز و پیر در آنجا نیست.

پیرزنی آمد خدمت پیغمبر اکرم (ازجمله شوخیهای پیغمبر که نقل کردهاند یکی همین است) ظاهراً عرض کرد یا رسول الله دعا کن خدا مرا به بهشت ببرد. فرمود پیرزن که به بهشت نمیرود؛ در بهشت پیرزنی وجود ندارد. این بدبخت گریهکنان برگشت. عبّاس عموی پیغمبر دید. گفت یا رسولَاللّه شما به این پیرزن چه فرمودهاید؟ فرمودهاید پیرزن به بهشت نمیرود؟ فرمود: پیرمرد هم نمیرود. او هم