هم از نظر روحی و معنوی خیرند و هم از نظر زیبایی؛ پس میشود نیکو سیرت و نیکو صورت؛ هر دو وجود دارد. بعضی مفسرین گفتهاند که اینجا اشاره به زنان دنیاست نه حورالعینها؛ زنانی از نوع انسان که اهل بهشت و اهل سعادت هستند.

علاوه بر اینها باز «حُورٌ مَقْصوراتٌ فِی الْخِیامِ» حورالعینهایی که منحصراً در خیمههایی هستند. همان مفهوم «قاصِراتُ الطَّرْفِ لَمْ یطْمِثْهُنَّ انْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لا جانٌ» را با تعبیر دیگر گفته است، یعنی «نه هرجایی». این «حُورٌ مَقْصوراتٌ فِی الْخِیامِ» باز مفهوم «نه هرجایی» را میدهد. همان کلمه «لَمْ یطْمِثْهُنَّ انْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لا جانٌ» تکرار شده.

معلوم است که قرآن به جنبه طهارت و عفاف و پاکی خیلی عنایت دارد یعنی این را برای بشر یک ارزش اصیل میداند.

«مُتَّکئینَ عَلی رَفْرَفٍ خُضْرٍ وَ عَبْقَرِی حِسانٍ». در باره آنها هم داشتیم: «مُتَّکئینَ عَلی فُرُشٍ بَطائِنُها مِنْ اسْتَبْرَقٍ وَ جَنَی الْجَنَّتَینِ دانٍ». در باره اینها داریم: «مُتَّکئینَ» تکیهزنها هستند «عَلی رَفْرَفٍ خُضْرٍ وَ عَبْقَرِی حِسانٍ» بر متّکاهای سبز و بر بساطهای بسیار قیمتی و بسیار نیک «فَبِای الاءِ رَبِّکما تُکذِّبانِ» پسچه نعمتی را شما میتوانید تکذیب کنید؟

در آخر دومرتبه میفرماید: «تَبارَک اسْمُ رَبِّک ذِیالْجَلالِ وَالْاکرامِ» مبارک است و پربرکت است نام پروردگارت، آن نام پرجلال و صاحب جلالت و صاحب اکرام، که میگویند اشاره به همان نام «الرحمن» است که سوره با آن شروع شده است.

سوره با کلمه «الرحمن» شروع شد و با توصیف «الرحمن» با جمله «تَبارَک اسْمُ رَبِّک ذِیالْجَلالِ وَالْاکرامِ» خاتمه پیدا میکند، اشاره به اینکه آنچه که در عالم به وجود آمده است از اولِ عالم تا آخر عالم، دنیا و آخرت، تمام اینها به اسم «رحمن» به وجود آمده است. میگویند: «ظَهَرَ الْوُجودُ بِ بِسْمِاللَّهِ الرَّحْمنِالرَّحیمِ». اصلًا «رحمن» یعنی رحمت عامه پروردگار، یعنی خلقت، اساس خلقت. رحمن یعنی خدای خالق، یعنی خدای خالقی که خلقتش بر اساس رحمت و جود و رساندن فیض است و هر موجودی آن فیضی را که لایق است [دریافت میکند.] ما اگر بگوییم «خدا خالق است» یک معنا و مفهوم را گفتهایم یعنی همین مقدار فهماندهایم که خداوند ایجاد کننده اشیاء است، ولی آیا این ایجاد بر اساس فیض و رحمت است یا بر اساس دیگری، این را دیگر کلمه «خالق» نمیفهماند؛ ولی وقتی که میگوییم «رحمن» یعنی افاضه کننده جود و رحمت خودش. وقتی میگوییم «رحمن» یعنی سراسرِ