مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٨ - رَهبانیت در اتباع عیسی علیه السلام
داشته باشیم، هر دو در یک حد متخصص. ایندو را میفرستیم به دو ده برای بهداشت آنجا، ولی در این دو ده دو بیماری وجود دارد؛ در این ده یک بیماری وجود دارد، در آن ده بیماری دیگر. قهراً این طبیب که در دهش بیماری مالاریا وجود دارد و آن دیگری که در دهش بیماری تیفوس وجود دارد، هریک باید بیماری ده خودش را معالجه کند. ولی این معنایش این نیست که اینها دو برنامه دارند. برنامه این با برنامه آن یکی است ولی مریضها با هم اختلاف دارند.
عیسای مسیح در زمانیمبعوث شد که بیماری قومش بیماریای بود که او باید مردم را بیشتر به رأفت و رحمت و مهربانی دعوت میکرد یعنی کسری در میان مردم این بود و قهراً عیسی هم همین اثر را گرفت یعنی در میان امت و ملت خودش تا حد زیادی [این امر را ترویج کرد.] قرآن تصدیق و اعتراف میکند که این محبت به وسیله عیسای مسیح در میان امت مسیح پخش شد و همیشه مسیحیها را به این صفت بر یهودیها ترجیح میدهد. ما در دل پیروان مسیح رأفت و رحمت قرار دادیم، یک چیزی هم خودشان از پیش خود ساختند، بدعتی هم خودشان آوردند، بدعتی که- عجیب این است- قرآن میگوید اگر همین بدعت را خوب عمل میکردند میتوانست مطابق رضای خدا هم باشد ولی همان بدعت را هم خوب عمل نکردند.
بدعتشان چه بود؟ رَهبانیت، همین حالتِ به اصطلاح غارنشینی و صومعهنشینی، حالت گریز از خلق و نجات دادن خود؛ برای نجات دادن خود و دین خود فرار کردن از خلق. «رَهْبانِیةً ابْتَدَعوها» یعنی ما دیگر رهبانیت را برای آنها فرض نکرده بودیم؛ یعنی خیال نکنید که این ریاضت و رهبانیتی که در میان پیروان مسیح هست این هم جزو تعلیمات مسیح بوده؛ نه، این جزو تعلیمات مسیح نبوده، این را ابتداع کردند یعنی از خود ساختند، از خود به وجود آوردند. «ماکتَبْناها عَلَیهِمْ». [این جمله] تأکید و توضیح همان «ابْتَدَعوها» است: بدعتی بود که خود ایجاد کردند و ما بر آنها این را ننوشته بودیم. حال، آنها چرا این کار را کردند، هدفشان در ابتدا چه بود؟ آیا از اول هدف بدی داشتند یا هدف خوبی داشتند؟ قرآن میگوید از اول هدفشان رضای خدا بود، این کار را برای رضای خدا کردند: «الَّا ابْتِغاءَ رِضْوانِ اللَّه». استثناء است از یک امر مقدّر؛ یعنی اینها این رهبانیت را ابتداع نکردند جز برای رضای حق، ولی همین بدعتی را هم که برای رضای حق ایجاد کردند آنچنان که باید رعایت نکردند، یعنی از مسیر چیزی که خودشان خلق کرده بودند و بدعتی که ایجاد کرده بودند نیز منحرف شدند.