اینها را تفتیش کنیم ببینیم از روی حقیقت است یا از روی حقیقت نیست. دستور قرآن است: «وَ لا تَقولوا لِمَنْ الْقی الَیکمُ السَّلامَ لَسْتَ مُؤْمِناً» [١]. ولی اگر زنی زن یک کافر باشد، میآید اظهار اسلام میکند، قرآن در اینجا اختصاصاً میفرماید تفتیش کنید، امتحان کنید، ببینید این اسلام از روی حقیقت است یا از روی حقیقت نیست، بسا هست یک امر دیگر سبب شده است. وقتی اینچنین زنهایی میآمدند، پیغمبر اکرم دستور میداد تفتیش کنید، نکند عشق یک مرد به سرش زده و آمده، نکند چیز دیگری هست. در مورد اینچنین زنهایی قرآن بالخصوص دستور آزمایش و امتحان و تفتیش میدهد که کوشش کنید ایمان اینها ایمان واقعی و از روی صداقت و حقیقت باشد. حال اگر آزمایش میکردند و معلوم میشد واقعاً این زن اسلام اختیار کرده و به خاطر اسلام از آن خانواده فرار کرده است (چون حکم اسلام این است که یک زن مسلمان واقعی نمیتواند در خانه یک کافر بماند، همینطوری که یک زن کافر هم نمیتواند و نباید در خانه یک مسلمان باقی بماند) آیه میفرماید اگر فهمیدید و دانستید و یقین کردید که اینها مؤمن هستند، اینها را به کفار و به شوهرهای اول بازنگردانید «لا هُنَّ حِلٌّ لَهُمْ وَ لا هُمْ یحِلّونَ لَهُنَ» اینها بر آنها دیگر حلال نیستند، آنها هم بر اینها دیگر حلال نیستند.

اینجا قهراً پای یک مسأله مالی درمیان میآید. میدانیم که در روابط مسلمان و کافر اگر کافر، حربی باشد [خون و مالش بر مسلمان حلال است.] (کافر حربی در وقتی است که روابط مسلمان با کافر روابطی است که خون یکدیگر و به طریق اولی مال یکدیگر را بر یکدیگر حلال میدانند.) ولی فرض این است که در موردی است که مورد حرب و جنگ نیست، صلحی قرارداد شده، اینجا پای یک مسأله مالی در میان میآید و آن مسأله مالی این است که آن شوهر کافر حق دارد بگوید این زنی که من زن خودم قرار دادهام من مهری پرداختهام که این زن زن من شده است (چون در جاهلیت هم مهر بوده است) پس تکلیف مهر من چه میشود؟ قرآن میفرماید آن میزانْ مهری را که آن کافر پرداخته است بپردازید، از بیتالمال یا اگر شوهر جدیدی برای او پیدا میشود [از مهر جدید؛] و اگر کسی از شما خواست با این زن ازدواج کند میتواند ازدواج کند و مهر جدید هم باید برای او قرار بدهد.

[١]

. نساء/ ٩٤.