بدهید، همانجا که در حد قدرت خودتان جا داده بودید. این کلمه «در حد قدرتتان» اینجا اضافه شده چون ممکن است یک مردی باشد که در همان زمانی هم که شوهرواقعی بود متناسب با قدرت و تمکنش از این زن پذیرایی نمیکرد. کلمه «مِنْ وُجْدِکمْ» آمده است، کأنّه دو مقیاس باید در کار باشد و هر یک که بالاتر است [عمل شود:] آنجا که سکنا میدادید، و در حدود قدرت خودتان؛ یعنی نه کمتر از شأن و قدرت خودتان، نه اینکه شما که یک آدم قدرتمندی هستید بگویید من در این مسأله خودم را مثل فلان آدم فقیر در نظر میگیرم.

حیله شرعی

«وَ لا تُضارّوهُنَّ لِتُضَیقوا عَلَیهِنَّ» با آنها مضارّه نکنید. مضارّه یعنی آنها را تحت فشار زیان قرار ندهید که کار برایشان تنگ بشود که بعد خودشان از اینجا بیرون بروند.

گاهی مؤمنین دست به حیله شرعیشان خوب است. مَثَلی همیشه ما طلبهها ذکر میکردیم، میگفتند: یک طلبهای، گربهای خیلی مزاحمش بود، همیشه این گربه میآمد گوشتهایش را میبرد. آخر یک روز به این گربه گفت: ای حیوان آخرش به وجه شرعی حلالت خواهم کرد. به وجه شرعی این شد که این گربه را در یک جوالی کرد و رفت در صحرا، با خودش نان هم نبرد، دو روز ماند، گرسنهاش شد، دیگر نمیتوانست برگردد. واقعاً آن وقت اکل میته در مخمصه برایش مصداق پیدا میکرد. گربه را کشت و به وجه شرعی حلالش کرد!

گاهی مؤمنین که دست به حیله شرعیشان خیلی خوب است، میگویند بسیار خوب، خدا به ما تکلیف کرده که خانه و سکنا بدهید؛ این غذا، این آب، این هم خانه خیلی خوب. اما یک موجباتی فراهم میکند که خود آن زن از اینجا فرار کند. فرض کنید که مادرش با او خیلی بد بوده و میداند که اگر اتاق کناری را به مادرش بدهد مادرش آنچنان او را اذیت میکند که بعد از یک هفته خودش فرار میکند و از اینجا میرود. موجباتی فراهم میکند که خودش نماند.

این مسائل دلیل اهمیت دادن قرآن است که جزئیات را مطرح کرده است. اینکه میگویند قرآن در مسائل مربوط به حقوق واقعی زن نهایت دقت را به کار برده است اینهاست.«وَ لا تُضارُّوهُنَّ لِتُضَیقوا عَلَیهِنَّ» به آنها زیان وارد نکنید (یا موجبات زیان و ناراحتی آنها را فراهم نکنید) تا به این وسیله بر آنها تضییق کنید، کار را بر آنها