چگونه است اول یک ملایمت ملایمی است. تازه صورت ملامت هم خطاب به پیغمبر است یَاایُّهَاالنَّبی لِمَ تُحَرِّمُ مَا اَحَلَّ اللهُ لَکَ که انسان ابتدا خیال می‌کند که واقعاً هم طرف خطاب، پیغمبر است. ولی بعد وَ اللهُ غَفورٌ رَحیمٌ نشان می‌دهد که یک جریان گناهی در کار بوده که منجر به این امر مباح شده این خیلی ملایم است. در آیه بعد لحن اندکی به شدت گرایش پیدا می‌کند بله، آن زمان که پیامبر بعضی از همسران خود رازی را می‌گوید و می‌گوید فاش نکن و او می‌رود فاش می‌کند! تازه وقتی پیغمبر به او می‌گوید تو این را گفته‌ای، می‌گوید عجب چه کسی گفت؟ می‌گوید خدا گفت. پیغمبر هم همه را به رویش نمی‌آورد. اینجا لحن، خشونتی نسبت به آیه اول دارد در آیه سوم، دیگر لحن شدت پیدا می‌کند اِن تَتُوبا اِلَی اللهِ فَقَد صَغَت قُلُوبُکُما ای دوزن [١] اگر توبه کنید به درگاه الهی وبه سوی پروردگار، البته باید توبه کنید که این دل‌های شما منحرف شده است [٢] حال تو به ازچه ؟ مگر چه کار کرده اندآن توبه کنند؟ آیه نشان می‌دهد آن کاری که گناه بود و باید توبه کنند چیست، از چه سنخ گناهی است. می‌فرماید: و اِن تَظَاهَرا عَلَیه واما اگر توبه نکنید ولی پیغمبر تظاهر و توطئه کنیدفَاِنَّ اللهَ هُوَ مَولیهُ و... .

گفتیم تظاهر همانست که ما امروز می‌گوییم توطئه تظاهر از ماده « ظَهر» است وقتی که دو نفر با هم علیه کسی کار کنند می‌گویند یا اگر جمعی علیه کسی توطئه کنند می‌گویند تَظَاهَروا عَلَیه . پس معلوم می‌شود آن گناهی که مرتکب شدند از نوع توطئه علیه پیغمبر بوده و این خود نشان می‌دهد که پای مسئله خلافت در میان بوده نه مسئله‌ای جزیی از قبیل اینکه پیامبر شربتی در خانه یکی از آن‌ها خورد و … ، باید یک مسئلة مهمی در کار بوده باشد.

چرا قرآن مسئله خلافت را به صراحت بیان نکرده؟

ببینید، اینجا ما به یک مطلب می‌رسیم که جایش هست که من این را عرض کنم. ممکن است شما سوال کنید که چرا قرآن این قسمت‌ها را به صراحت بیان نکرده؟ چرا اسم این دو زن راه به صراحت نبرده؟ همین قدر می‌گوید «شما دو تا» چرا نگفته آن

(١). [ تتوبا نشان می دهد که دو نفر بوده نه همه زنهای پیغمبر

(٢). [گفتیم در این گونه موارد وقتی که لحن کمی ملایم باشد [مثلا می گوید] اگر توبه کنید البته خداوند توبه انسان گناهکار را می پذیرد؛ این جور نمی فرماید.